Artikelen.jpg)
.jpg)
Zondag 05 Februari 2012
.jpg "Driehonderd jaar Grote Pracht")
Driehonderd jaar Grote Pracht
In de geschiedenis van China wordt de periode van 618 tot 907 na Chr. door veel historici bestempeld als de 'de Gouden Eeuw van China'. Wat maakt deze periode zo bijzonder?
.jpg "Henk Sneevliet Nederlandse held in China")
Henk Sneevliet: Nederlandse held in China
Henk Sneevliet heeft als eerste linkse Nederlandse politicus het politieke wereldtoneel bereikt. Hij deed dat als adviseur van Mao bij de oprichting van de Chinese Communistische Partij. Sinds die tijd wordt hij in communistisch China als held geëerd.
.jpg "Sskind geen verrader maar verzetsheld")
Süskind: geen verrader maar verzetsheld
Tijdens de Tweede Wereldoorlog gold Walter Süskind in de ogen van velen als collaborateur. Intussen zag hij kans om - onder de neus van de bezetter - circa 600 Joodse kinderen en de nodige volwassenen in veiligheid te brengen.
3.jpg "Locke en Wolff de supernannies van de 18e eeuw")
Locke en Wolff: de supernannies van de 18e eeuw
Supernanny Jo Frost is tegenwoordig steun en toeverlaat van wanhopige ouders die worstelen met onhandelbare kinderen. Ouders in de 18e eeuw kregen advies van de Britse filosoof John Locke en de Nederlandse schrijfster Betje Wolff.
2.jpg "Gezocht papyri-ontcijferaars")
Gezocht: papyri-ontcijferaars
In het Egyptische Oxyrhynchus werden rond 1900 honderdduizenden papyrusfragmenten gevonden. Een eeuw later hebben wetenschappers nog maar zo'n 2 procent weten te ontcijferen. Reden voor de Universiteit van Oxford om de hulp van het publiek in te schakelen via de website Ancient Lives.
.jpg "De eeuwige roem van Julius Caesar")
De eeuwige roem van Julius Caesar
Julius Caesar (100-44 v.Chr.) is de beroemdste Romein aller tijden. Ook vandaag de dag is hij een bron van inspiratie voor films, boeken en toneelspel. Maar waarom eigenlijk? Waaraan heeft Caesar zijn voortdurende roem nu precies te danken?
2.jpg "Kerst tussen kunst en kitsch")
Kerst: tussen kunst en kitsch
Kerst is kitsch; de enige verwijzing naar de geboorte van Christus is nog de kerststal bij de boom. Voor de Nederlander uit de Middeleeuwen was het echter een serieus feest dat het beste kon worden verbeeld door een vrome schildering.
.jpg "Girlpower bij de Etrusken")
Girlpower bij de Etrusken
De wildste verhalen doen de ronde over de Etruskische vrouwen uit Noord- en Midden-Italië. De Grieken vonden hen maar losbandig. Een 19e eeuwse historicus beweerde juist dat de vrouwen in de Etruskische samenleving de baas waren. Hoe geëmancipeerd waren zij nu werkelijk?
VOC-mentaliteit? ...Haringhandel zul je bedoelen!
Dat Nederland in de 17e eeuw een zeevarende natie was, heer en meester op de Zeven Zeeën, weten we allemaal. Had dat maritieme succes iets van doen met de inmiddels bijna spreekwoordelijke VOC-mentaliteit?
demonstratie.jpg "De Griek bewonderd en verguisd")
De Griek: bewonderd en verguisd
Wie in deze tijden het nieuws volgt, kan niet om de Grieken heen. De boulevardpers in Europa noemt ze lui, corrupt en frauderend. Dit staat in schril contrast met het beeld van de Griek in de 19e eeuw. Is dit een illustratie van een veranderend Europa?
Coventry 1940: oog om oog
Het Duitse bombardement op de Britse stad Coventry in 1940 is symbool geworden voor de ‘Blitz’, de terreurbombardementen van de Luftwaffe op Engelse burgerdoelen. Dat de Britten zelf een rol speelden bij de escalatie van de luchtoorlog, blijft meestal ongenoemd.
2.jpg "Toerisme onderweg naar Santiago de Compostela")
Toerisme onderweg naar Santiago de Compostela
Onderweg naar Santiago de Compostela valt meer dan genoeg te beleven. Niet alleen het Spaanse bedevaartsoord zelf, maar ook de reis ernaar toe was een doel op zich. Vooral dankzij de vele Franse pelgrimskerken die op de route liggen.
.jpg "Het duel, een ongebruikelijk gebruik")
Het duel, een ongebruikelijk gebruik
Nederland is van oudsher niet een land waar veel werd geduelleerd, toch zijn ook hier menigmaal de degens gekruist. Al sinds de middeleeuwen is geprobeerd om het tweegevecht te verbieden, maar het bleef tot diep in de 19e eeuw straffeloos.
.jpg "Surinaamse contractarbeid keuze of kidnap")
Surinaamse contractarbeid: keuze of kidnap
De populaire televisieserie De Slavernij eindigt met de afschaffing van de slavernij. Wie gingen daarna het werk op de Surinaamse plantages doen? Dit keer geen Afrikaanse slaven, maar Hindoestaanse en Javaanse contractarbeiders, hopend op een beter leven. Het zou niet hun laatste volksverhuizing zijn.
.jpg "Puzzelen aan de PUG-collectie")
Puzzelen aan de PUG-collectie
Breng je binnenkort een bezoek aan het Centraal Museum in Utrecht? Dan moet je eens langsgaan bij de zogenoemde PUG-collectie. Je ziet daar tientallen vitrines met duizenden archeologische vondsten. Maar wat je niet ziet, is het archeologische gepuzzel dat hier aan voorafging.
.jpg "De vergeten glorie van een universiteit")
De vergeten glorie van een universiteit
Het oudste studentencafé van Nederland staat in Franeker. Opmerkelijk, want gestudeerd wordt er niet in de kleine Friese stad. Althans, niet meer. Tot 200 jaar geleden had Franeker een echte universiteit. De sporen hiervan zijn nog altijd te vinden.
theater.jpg "Goddelijke gezondheidszorg in klassiek Griekenland")
Goddelijke gezondheidszorg in klassiek Griekenland
Stel je voor. Je leeft in de 5e eeuw v.Chr. in het oude Athene. Plotseling worden er veel mensen ziek en sterven. De roep om de goden is groot. Maar waar zijn zij? Geschiedenis Beleven licht de religieuze kant van de Oudgriekse geneeskunst nader toe.
.JPG "Drijfhout en poolvossen overleven op Nova Zembla")
Drijfhout en poolvossen: overleven op Nova Zembla
In aanloop naar de première van de Nederlandse film Nova Zembla mag de overwintering van Willem Barentsz zich in hernieuwde belangstelling verheugen. Hij doorstond in 1596-1597 een bitterkoude poolwinter samen met zijn bemanning in het ‘Behouden Huys’.
2.JPG "Benen gekruist voor de vrede")
Benen gekruist voor de vrede
Schat, als jij gaat vechten, dan heb ik vanavond hoofdpijn. Met die boodschap losten vrouwen op de Filipijnen onlangs een conflict tussen buurdorpen op. Seks als anti-oorlogswapen. 2500 jaar geleden gebeurde het ook al in de Griekse komedie Lysistrata.
2.jpg "Het kleine huisje voor de grote tsaar")
Het kleine huisje voor de grote tsaar
In Zaandam staat een stukje uniek historisch erfgoed: het Czaar Peterhuisje. De Russische tsaar Peter de Grote verbleef hier in 1697 een week lang. Sindsdien hebben koningen en keizers het huisje bezocht. Een huisje met een bizar verhaal.
.jpg "De moord op Walther Rathenau")
De moord op Walther Rathenau
Zaterdag 24 juni 1922 leek een dag als alle andere. Ook in Berlijn-Grünewald, waar Walther Rathenau, minister van Buitenlandse Zaken van de Republiek van Weimar, zich opmaakte voor de dagelijkse autorit naar zijn ministerie aan de Wilhelmstrasse.
.jpg "Verzetshelden in de bajes")
Verzetshelden in de bajes
Als op 8 december 1944 de deur van zijn cel open zwaait en een gewapende en gemaskerde man hem gebiedt naar buiten te komen, weet Gerrit Fokkema (1925) zeker dat zijn laatste uur heeft geslagen. Niets was minder waar. Hij was onderdeel geworden van de spectaculairste bevrijdingsactie van het Nederlandse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Hexenstart.jpg "Heksen in de Harz waar is het echte verhaal")
Heksen in de Harz: waar is het echte verhaal?
De bergen van de Harz in Midden-Duitsland zijn een bekend wandelgebied, de bossen en rotsformaties een waar paradijs voor avonturiers. Eenmaal aangekomen duiken er langs de weg informatieborden op met heksen. Alleen voor de toeristen? Of is er meer aan de hand?
.jpg "Het Leidens ontzet in beeld")
Het Leidens ontzet in beeld
Op 3 oktober is het elk jaar weer groot feest in Leiden. Maar wat wordt er eigenlijk gevierd? Daarvoor nemen we je mee naar het beleg en ontzet van de stad in 1574.
.jpg "3 oktober in Leiden feest met een eigen historie")
3 oktober in Leiden: feest met een eigen historie
De 3 October Vereeniging is 125 jaar geleden niet alleen opgericht om jaarlijks het Leidens Ontzet, de overwinning op de Spanjaarden, te vieren. Ook het bevorderen van vaderlandsliefde en het beschaven van het gewone volk door de burgerij stonden hoog op de agenda.
.jpeg "Moorden in naam van God")
Moorden in naam van God
De kruistochten gingen gepaard met buitensporig veel geweld. Maar dit geweld stond in schril contrast met de gepredikte christelijke leer van naastenliefde. Hoe was het dan mogelijk dat de kruisvaarders zonder gewetenswroeging de moslims te lijf gingen en de vrome geestelijkheid dit met volle overtuiging bemoedigde?
.jpg "Oradour sur Glane symbool voor terreur")
Oradour sur Glane: symbool voor terreur
In de buurt van Limoges staan de ruïnes van het dorpje Oradour-sur-Glane. Op 10 juni 1944 stierven 642 inwoners van deze Franse plaats. De oorzaak: een bezoek van de Waffen-SS divisie ‘Das Reich’. Alle inwoners werden verzameld en gedood. Willekeurige terreur of op zoek naar verzetsstrijders?
.jpg "De Gouden Koets omstreden Gouden Kwartjeswagen")
De Gouden Koets: omstreden Gouden Kwartjeswagen
De Gouden Koets is door de jaren heen uitgegroeid tot een nationaal symbool. Maar al vanaf dag één is de koets omstreden. Een “Gouden Kwartjeswagen” voor de koningin vonden velen niet gepast. Ook anno 2011 is er weer kritiek, dit maal vanwege de afbeeldingen van slaven op de koets.
.jpg "De trekhond de schande onzer natie")
De trekhond: “de schande onzer natie”
Karren getrokken door honden waren honderd jaar geleden een heel normaal straatbeeld. Om het vaak treurige lot van deze honden te verbeteren trad op 1 september 1911 de Trekhondenwet in werking. Het voorzichtige begin van een andere kijk op honden.
2.jpg "Paaseiland veel vragen, nog geen sluitend antwoord")
Paaseiland: veel vragen, nog geen sluitend antwoord
Paaseiland fascineert al sinds de ontdekking in 1722. Doordat het één van de meest geïsoleerd liggende eilanden ter wereld is, het dichtstbijzijnde eiland ligt op 2075 kilometer afstand, door de vraag hoe de bewoners er terechtkwamen en natuurlijk door de moai, de gigantische beelden die er staan.
Cistercian monks.jpg "De bakstenen resten van Grauwe Monniken")
De bakstenen resten van Grauwe Monniken
Op het hoogtepunt van zijn bestaan woonden er 700 monniken en besloeg het terrein maar liefst 60 hectare. De koning van Frankrijk bracht er volgens de legendes een bezoek omdat hij het beschouwde als een belangrijke machtsfactor. Maar wie tegenwoordig op zoek gaat naar het klooster Claercamp in Noordoost-Friesland moet goed zoeken.
3.jpg "Van god los historie van de rode loper")
Van god los: historie van de rode loper
Haarlem brak deze zomer het wereldrecord van de langste rode loper: 5149 meter. Waar komt de symboliek van de rode loper vandaan? Het gebruik ervan is ontstaan uit een mix van mystiek, macht en marketing.
mars.jpg "De Bierkellerputsch mislukking of leerschool")
De Bierkellerputsch: mislukking of leerschool?
De Marcia su Roma leidde Benito Mussolini en zijn fascistische volgelingen in het Italië van 1922 naar de politieke macht. Adolf Hitler, net geïnstalleerd als leider van de Deutsche Arbeiterpartei (DAP), wilde met zijn Bierkellerputsch op dezelfde manier een staatsgreep plegen.
vrouwen.jpg "Nederland verantwoordelijk voor Srebrenica")
Nederland verantwoordelijk voor Srebrenica
Ruim tien jaar na de val van Srebrenica wordt de Nederlandse staat verantwoordelijk gehouden voor de moord op drie moslim-mannen. Is de Nederlandse Staat mede-verantwoordelijk voor de massamoord en genocide? Hadden Nederlandse militairen het drama kunnen voorkomen?
.JPG "Lugdunum, Lugdon, Luon, Lion only Lyon")
Lugdunum, Lugdon, Luon, Lion: only Lyon
Wie in zijn zomervakantie naar het zuiden trekt, weet dat we bij Lyon stil gaan staan. Nu kunnen we op het allerbeste hopen en in de auto blijven, maar kunnen we ook uitstappen om een bezoek te brengen aan de stad berucht vanwege de files maar niet beroemd om 2000 jaar geschiedenis.
Wiborada.jpg "Ommuurde vrouwen in de middeleeuwse stad")
Ommuurde vrouwen in de middeleeuwse stad
In de Middeleeuwen lieten honderden West-Europese vrouwen zich vrijwillig inmetselen om een extreem religieus leven te leiden. Ondanks hun verborgen bestaan ontwikkelden zij zich tot spirituele raadgeefsters voor een hele stad en wisten zo grote invloed te krijgen.
2.JPG "Mussolini en Berlusconi Italiaans leiderschap")
Mussolini en Berlusconi: Italiaans leiderschap
Berlusconi heeft zichzelf meermalen vergeleken met Mussolini, tot verbijstering van zijn toehoorders. Wat zijn de overeenkomsten tussen de huidige premier van Italië en zijn illustere voorganger? Een vergelijking tussen il Cavaliere en il Duce.
.JPG "Akko de begraven stad van de kruisvaarders")
Akko de begraven stad van de kruisvaarders
De Noord-Israelische havenstad Akko lijkt zo weggelopen uit een Arabisch sprookje: een middeleeuwse stad met moskeeën, kronkelende straatjes en kleine huizen. Weinig mensen weten echter dat de echte middeleeuwse stad in Akko meters onder de grond zit.
.jpg "De Berlijnse Muur in fotos 1961 tot nu")
De Berlijnse Muur in foto's: 1961 tot nu
De Berlijnse muur heeft een schat aan historische foto’s opgeleverd. Kiekjes van bezoekers aan de stad maar ook journalistieke fotografie en beelden die overduidelijk bedoeld zijn voor politieke propaganda.
.jpg "Een bezoek aan Berlijn uit de Koude Oorlog")
Een bezoek aan Berlijn uit de Koude Oorlog
Wie meer te weten wil komen over het Duitsland ten tijde van de Koude Oorlog kan zijn hart ophalen in Berlijn. Maar waar moet je zijn om deze geschiedenis te kunnen ruiken en proeven? We maken een historische reis door de Duitse hoofdstad: van Friedrichshain tot het Cecilienhof.
.jpg "50 jaar Berlijnse Muur een kloof die dichtgroeit")
50 jaar Berlijnse Muur: een kloof die dichtgroeit?
De Berlijnse Muur sloeg een kloof tussen Oost en West die ook na 1989 in de hoofden van veel Duitsers bleef bestaan. Maar 50 jaar nadat Oost-Duitse grenssoldaten de eerste prikkeldraadversperringen opwierpen, brokkelt deze mentale Mauer im Kopf langzaam af.
.jpg "Tiberius Gracchus Yes We Can")
Tiberius Gracchus: “Yes We Can!”
De sociale hervormingsagenda van president Obama heeft de welvaartsverdeling tot inzet gemaakt van de presidentsverkiezingen in 2012. In de 2e eeuw voor Christus betaalden de Romeinse broers Tiberius en Gaius Gracchus hiervoor de ultieme prijs.
standbeeld.jpg "500 jaar Lof der Zotheid")
500 jaar Lof der Zotheid
Het precieze geboortejaar van Desiderius Erasmus is onbekend. De Humanistische Canon noemt 1466. Ook 1467 en 1469 worden genoemd. Wat we wel zeker weten, is het jaar waarin zijn beroemdste werk – Lof der Zotheid – verscheen. Dat was in 1511. In 2011 exact 500 jaar geleden.
brug.jpg "Erasmus van Rotterdam, of toch gewoon Erasmus")
Erasmus van Rotterdam, of toch gewoon Erasmus?
In 2009 won Desiderius Erasmus met 56 procent van de stemmen de verkiezing voor Grootste Rotterdammer. Met deze verkiezing wil Rotterdam haar meest betekenisvolle inwoners eren. Maar hoe sterk is de relatie tussen Erasmus en Rotterdam eigenlijk?
.jpg "Nederland-Duitsland in jaren 30 al zwaar beladen")
Nederland-Duitsland in jaren '30 al zwaar beladen
Voetbalwedstrijden tussen het Nederlands en Duitse nationale elftal zijn nooit zomaar wedstrijden. Gevoelens over de Tweede Wereldoorlog en de verloren WK-finale van 1974 lijken soms nog de boventoon te voeren. Maar ook vóór de oorlog was er al sprake van hoogoplopende sentimenten rond een treffen tussen Oranje en der Mannschaft.
.jpg "Het oudste volkslied van Nederland")
Het oudste volkslied van Nederland
Zowel op de basisschool als bij de inburgeringcursussen wordt met geen woord gesproken over het eerste volkslied van Nederland. Het Wilhelmus zou altijd het enige volkslied van Nederland zijn geweest. Sterker nog: het Wilhelmus heeft zelfs de naam het ‘oudste’ volkslied ter wereld te zijn.
.JPG "Het Suezkanaal open zenuw sinds 1956")
Het Suezkanaal: open zenuw sinds 1956
Het Egyptische Suezkanaal is op wereldschaal een uiterst strategische scheepvaartroute. Zo passeren er dagelijks per tanker zeker 1,8 miljoen vaten olie. Op 22 februari kregen twee Iraanse marineschepen van Egypte toestemming voor doorvaart. Israël protesteerde onmiddellijk. Een van de kiemen voor dat protest ligt in 1956: de Suez-crisis.
 uit de film Ceasar en Cleopatra.jpg "Een kijkje in de Bibliotheek van Alexandri")
Een kijkje in de Bibliotheek van Alexandrië
De Bibliotheek van Alexandrië is één van de bekendste instituten uit de Oudheid. Al in de Oudheid deden veel verhalen de ronde en nog steeds is de bibliotheek in mysteriën gehuld. Hoe zag deze intrigerende bibliotheek eruit?
.jpg "Bosni hoe vrienden, vijanden konden worden")
Bosnië: hoe vrienden, vijanden konden worden
Met de arrestatie van de Servische ex-generaal Ratko Mladic, komt de Bosnische Oorlog weer in herinnering. Slachtoffers worden opnieuw geconfronteerd met een roerig verleden: een geschiedenis van de Parijse vrede tot het Haags tribunaal.
.jpg "De Koude Oorlog op het schaakbord")
De Koude Oorlog op het schaakbord
De schaaksport in de Sovjet-Unie was ten tijde van de Koude Oorlog een wijze van oorlogsvoering met ‘andere middelen’. De geschiedenis van het sovjetschaak weerspiegelt de opmars van de Sovjet-Unie op het wereldtoneel, en uiteindelijk ook de neergang.
.jpg "Leeuwarden bakermat Nederlands koningshuis")
Leeuwarden: bakermat Nederlands koningshuis
Het Oranjepoortje in de Grote Kerk van Leeuwarden is één van de restanten van het stadhouderlijke hof in de Friese hoofdstad. Wat is de band tussen de vorstelijke Oranjes en Leeuwarden? De Friese stadhouder Willem Frederik van Nassau-Dietz blijkt hierin een sleutelrol te vervullen.
.jpg "Een historische vergissing Nijmegen 1944")
Een historische vergissing: Nijmegen 1944
In Nijmegen ging de bevrijding van Nederland in 1945 gepaard met groot verdriet. Op 22 februari 1944 hadden de geallieerden de binnenstad gebombardeerd. Van het oude Nijmegen was weinig meer over. Hoe kon het gebeuren dat juist een bondgenoot Nijmegen verwoestte?
.jpg "De 43 levens van Adolf Hitler")
De 43 levens van Adolf Hitler
Maar liefst 42 keer wist de Duitse dictator Adolf Hitler aan een moordaanslag te ontsnappen. Telkens wist de Führer op tijd te ontkomen, of had hij domweg geluk. In dit artikel een impressie van de meest opzienbarende aanslagen die op Adolf Hitler gepleegd zijn.
.jpg "De Eerste Kamer onbemind overblijfsel uit 1815")
De Eerste Kamer: onbemind overblijfsel uit 1815
De Eerste Kamer is een relatief jong instituut waarvan we het bestaan te danken hebben aan de Belgen. Bij velen is de Eerste Kamer onbekend en onbemind, maar het heeft wel vergaande politieke macht in Nederland. Reden om wat dieper in te gaan op de ontstaansgeschiedenis van dit overheidsorgaan.
.jpg "Het recht op beledigen in de 18e eeuw")
Het recht op beledigen in de 18e eeuw
Met het proces tegen Geert Wilders, waarin hij werd aangeklaagd voor groepsbelediging en discriminatie, laaide de discussie weer op over hoe ver vrijheid van meningsuiting eigenlijk mag gaan. Dat deze kwestie niet alleen iets is van deze tijd, bewijst de geschiedenis rond de Leidse boekdrukker Elie Luzac.
 kamerfractie SDAP.jpg "Vechten in de Tweede Kamer door de Zaak Oss")
Vechten in de Tweede Kamer door de Zaak Oss
In sommige landen gaan parlementariërs regelmatig met elkaar op de vuist. Zulke gebeurtenissen zorgen dan altijd voor ‘smakelijke’ televisie. In Nederland komen vechtpartijen in het parlement maar hoogst zelden voor. Sterker nog, ik heb er maar één voorbeeld van gevonden. We gaan terug naar 1 maart 1939…
.jpg "1848 en de Arabische lente")
1848 en de Arabische lente
De revoluties, contrarevoluties, idealen en desillusies van de huidige Arabische onrust vertonen grote overeenkomst met de Europese revoluties van 1848 en hun jarenlange nasleep. Juichen we te vroeg in ons optimisme over de “Arabische lente”?
.JPG "Rebelse popfestivaljeugd bestaat niet meer")
Rebelse popfestivaljeugd bestaat niet meer
Met de zomer in aantocht is het muziekfestivalseizoen weer geopend. En anders dan The Gathering of the Tribes, het allereerste popfestival in San Fransisco op 14 januari 1967, zijn popmuziekfestivals vandaag de dag allang geen uiting meer van een rebelse jongerencultuur.
.jpg "Kampoverlevenden opnieuw slachtoffer van geweld")
Kampoverlevenden opnieuw slachtoffer van geweld
Tijdens de Tweede Wereldoorlog worden diverse etnische minderheden op gruwelijke wijze vervolgd. Met name de joodse gemeenschap in Polen wordt hierdoor zwaar getroffen. Bij thuiskomst zijn deze joodse kampoverlevenden echter opnieuw slachtoffer van antisemitisch geweld. Dit keer begaan door hun eigen buren.
 Nederlands_elftal_1894_.jpg "Voetbal van elitesport tot volkssport")
Voetbal: van elitesport tot volkssport
Voetbal is in Nederland de absolute volkssport nummer één. Honderdduizenden jongens, meisjes, mannen en vrouwen zijn er in het weekend mee bezig. Voetbal is er voor alle lagen van de bevolking. In de beginjaren van het voetbal rond 1875 was dit wel anders.
2.jpg "Bob Dylan 70 The voice of a generation")
Bob Dylan 70: The voice of a generation
Op 24 mei 2011 viert zanger/muzikant/songwriter Bob Dylan zijn 70ste verjaardag. Hoewel hij niet als protestzanger weggezet wilde worden, wordt Dylan algemeen gezien als de stem van de protestgeneratie van de jaren ’60.
 Herdenking.jpg "Bombardement Rotterdam oorlogsdaad of misdaad")
Bombardement Rotterdam: oorlogsdaad of misdaad?
14 mei 1940 staat in het Nederlandse geheugen gegrift als de dag waarop de Duitse Luftwaffe Rotterdam bombardeerde. Lang waren Nederlanders er van overtuigd dat het een bewuste oorlogsmisdaad was. Wetenschappelijke reconstructies nuanceren dit beeld echter.
.jpg "Brieven uit Napoleons Garde dHonneur")
Brieven uit Napoleons Garde d'Honneur
In mei 1813 vertrekt de eerste lichting van Napoleons eliteleger Garde d'Honneur naar Frankrijk, waaronder ook drie Rotterdamse jongemannen. Van hen zijn 51 brieven bewaard gebleven in het Gemeentearchief Rotterdam. De brieven die zij naar huis schreven, geven ons een uniek kijkje in de belevenissen van de drie Gardes.
Een Nederlands 'geheim' uit de Koude Oorlog
Op een fraaie aprildag in 2011 bezoek ik met een havo-klas de IJssellinie bij Olst. Deze waterlinie moest tijdens de Koude Oorlog een Russische aanval vertragen. Onze enthousiaste gids brengt een dramatische episode uit de Nederlandse geschiedenis op humoristische wijze tot leven. Dit is geschiedeniseducatie op zijn best!
.jpg "Politiek en burgers botsen de Nijmeegse Piersonrellen")
Politiek en burgers botsen: de Nijmeegse Piersonrellen
In februari 1981 was Nijmegen het toneel van hevige rellen. Stenen die over en weer vliegen, traangasgranaten, tanks: een nietsvermoedende kijker zou denken dat het om beelden uit het buitenland gaat. Wat is hieraan vooraf gegaan? Hoe heeft het zover kunnen komen? En welke lessen zijn er te trekken uit deze gebeurtenissen?
.JPG "Wagnerianen tussen geisers en vulkanen")
Wagnerianen tussen geisers en vulkanen
Nu de IJslandse bevolking zich voor de tweede keer heeft uitgesproken tégen het Icesave-akkoord, lijkt het imago van IJsland negatiever dan ooit tevoren. Dat datzelfde eiland ooit als het utopische ‘heilige eiland’ van de Germaanse volkeren op een voetstuk geplaatst werd, klinkt daarom wellicht ietwat bevreemdend.
.jpeg "Immigratie in de 17e eeuw een succesverhaal")
Immigratie in de 17e eeuw: een succesverhaal
Ondanks de positieve uitwerking die immigratie vaak op een samenleving heeft, spreekt men in Nederland tegenwoordig meer over de nadelen. Eeuwenlang zijn immigranten hier echter met open armen ontvangen. Zo ook in de 17e eeuw, toen Zuid-Nederlandse vluchtelingen een enorme bijdrage leverden aan de welvaart van de Republiek.
.jpg "Kruistocht in Libi")
Kruistocht in Libië
Na de start van de NAVO-bombardementen op Libië riep Ghadaffi dat het Westen een nieuwe kruistocht was begonnen. Toeval of niet, precies 70 jaar geleden begonnen de Britten in hetzelfde gebied een offensief tegen de Duitsers: operatie Crusader.
borden.jpg "Fietsen langs de Fossa Eugeniana")
Fietsen langs de Fossa Eugeniana
Betuwelijn, HSL-tracé, Noord-Zuidlijn. Allemaal grootschalige infrastructurele projecten waarvan het maar de vraag is of ze ooit gaan opleveren wat er aanvankelijk van verwacht werd. Dit soort hoofdpijndossiers is echter niet uniek voor onze tijd. We fietsen langs de Fossa Eugeniana.
.jpg "Van zotte vleesklomp tot zelfstandige zorgclint")
Van zotte vleesklomp tot zelfstandige zorgcliënt
De psychisch en geestelijk gehandicapte mens heeft in de loop der tijden de meest weerzinwekkende behandelmethodes moeten ondergaan en een keur aan stigma’s opgeplakt gekregen. Maar dankzij bijvoorbeeld patiëntenverenigingen zijn er tegenwoordig pijnloze...
.jpg "Toen en nu de Amsterdamse jodenbuurt")
Toen & nu: de Amsterdamse jodenbuurt
In de jaren ’20 van de 20e eeuw gingen delen van de Amsterdamse jodenbuurt flink op de schop. Dat was ook echt wel nodig, zo blijkt uit foto’s uit die tijd en fragmenten uit het boek Koninkrijk vol sloppen.
.jpg "De eeuwige zoektocht naar genezing")
De eeuwige zoektocht naar genezing
De zorg voor psychiatrische patiënten heeft door de eeuwen heen een moeilijke maar interessante ontwikkeling doorgemaakt. En zelfs heden ten dage blijkt de beste behandelwijze nog steeds niet te zijn gevonden.
.jpg "Van schavot naar gesticht beschavingsproces")
Van schavot naar gesticht: beschavingsproces?
In het Gevangenismuseum in het voormalige Tweede Gesticht te Veenhuizen kom je veel te weten over de leefomstandigheden van de mensen die daar ooit vastgehouden werden. Maar waarom werden de gestichten opgezet? En wat zijn überhaupt de rationales achter ons huidige strafsysteem?
.JPG "Praten als Brugman uitdrukking uit de 15e eeuw")
Praten als Brugman: uitdrukking uit de 15e eeuw
Iedereen kent de uitdrukking 'praten als Brugman', maar waar komt die vandaan? In tegenstelling tot andere gezegden die namen bevatten, wordt Brugman met een hoofdletter geschreven. Dat komt omdat we hier te maken hebben een historisch figuur. Jan Brugman verwierf deze uitdrukking in Amsterdam in 1462.
1.jpg "Wil de echte Alexander de Grote opstaan")
Wil de echte Alexander de Grote opstaan?
De publieke interesse voor Alexander de Grote mag de afgelopen jaren zijn toegenomen; de films en tentoonstellingen over hem roepen vooral vragen op. Een goede aanleiding dus voor een interview met Henk Singor, docent oude geschiedenis en schrijver van het boek De komst van Alexander.
2.jpg "Max Blokzijl de Nederlandse Joseph Goebbels")
Max Blokzijl: de Nederlandse Joseph Goebbels
Net als nazi-spindoctor Joseph Goebbels vond radiomaker en NSB-propagandist Max Blokzijl dat zijn woorden bewaard moesten blijven. Goebbels hield dagboeken bij, Blokzijl bundelde zijn radiopraatjes. De eerste daarvan - Brandende Kwesties - werd hem bij zijn proces noodlottig. Op 16 maart 1946 werd hij gefusilleerd.
.JPG "De Groot-Nederlandse gedachte door de jaren heen")
De Groot-Nederlandse gedachte door de jaren heen
De diepe politieke crisis in België duurt voort en het is niet ondenkbaar dat het land op termijn uiteen zal vallen. Eén van de scenario's is dat Vlaanderen en Nederland samen één staat zullen gaan vormen. Deze Groot-Nederlandse gedachte is zeker niet nieuw.
.jpg "Komt dat zien Exotische mensen in de 19e eeuw")
Komt dat zien! Exotische mensen in de 19e eeuw
Miljoenen mensen reizen tegenwoordig de wereld over om andere volkeren en culturen te zien. De een met een nog grotere camera dan de andere. In de 19e eeuw ging dat er heel anders aan toe. Wie wilde kon ongegeneerd exotische of opmerkelijke mensen bekijken op de wereldtentoonstelling.
.jpg "Sapere Aude Napoleon en de Verlichting")
Sapere Aude: Napoleon en de Verlichting
In de tentoonstelling Napoleon in Egypte in het Teylers Museum in Haarlem krijgt de relatie tussen Napoleon en de Verlichting nauwelijks aandacht. Dit is vreemd, omdat de Verlichting en Napoleon veel, mogelijk alles, aan elkaar te danken hebben.
.jpg "Hulp bij Anschluen946; van Oostenrijk bij nazi-Duitsland")
Hulp bij Anschluβ van Oostenrijk bij nazi-Duitsland
Op 12 maart 1938 marcheerde de Duitse Wehrmacht de Duits-Oostenrijkse grens over. Snel daarna was de samenvoeging van Oostenrijk en nazi-Duitsland een feit. Achter de schermen heeft de Nederlander Meinoud Rost van Tonningen daarbij een belangrijke rol gespeeld.
 Penny Black.jpg "Kunst op de vierkante millimeter")
Kunst op de vierkante millimeter
De eerste postzegel van Nederland dateert van 1 januari 1852. Anders dan nu, was het frankeren van brieven tot 1877 niet verplicht. Veel parlementariërs vonden het vooraf betalen van briefport maar onbeleefd. Dat was traditioneel een zaak voor de geadresseerde.
.JPG "Ravensbrck een vergeten kamp")
Ravensbrück: een vergeten kamp?
Op ongeveer 75 kilometer afstand van Berlijn liggen de resten van het vrouwenkamp Ravensbrück. Voor een deel gerestaureerd, voor een ander deel volledig vervallen. Een kleine rondgang door het kamp en wat er van over is.
.jpg "200 jaar burgerlijke stand in Nederland")
200 jaar burgerlijke stand in Nederland
Het registreren van de bevolking is altijd belangrijk geweest voor heersers. Al was het alleen maar om periodiek belasting te kunnen innen. Nederland kreeg in 1811 zijn eerste landelijke register: de burgerlijke stand.
.jpg "Leger VS en social media angst voor Vietnam II")
Leger VS en social media: angst voor Vietnam II
Binnen het Pentagon bestaat de angst dat het de beheersing over informatiestromen vanuit Irak en Afghanistan verliest, als zij haar militairen gebruik laat maken van sociale media. Beperking van de toegang tot sociale media acht de legerleiding daarom noodzakelijk. Dit beeld blijkt een historische fout.
Vitaminegebrek en de populariteit van geschiedenis
De belangstelling voor geschiedenis in Nederland is groot. Sterker nog; het verleden lijkt alleen maar populairder te worden. Historicus Enne Koops vroeg zich af hoe dit zo gekomen is en ging op zoek naar een antwoord.
.jpg "De Zilveren Eeuw aan de Amsterdamse grachten")
De Zilveren Eeuw aan de Amsterdamse grachten
Voor velen is de 18e eeuw vooral een tijd van neergang en stagnatie. Directeur- conservator Dunya Verwey en bestuursvoorzitter Jurn Buisman van Museum Geelvinck vertellen over het leven van rijke Amsterdammers in de periode na de Gouden Eeuw.
Van speeltje voor de rijken tot nationaal postbedrijf
TNT Post heeft het moeilijk. Binnenkort sluit het laatste Nederlandse postkantoor en wordt het bedrijf opgesplitst. Of het postbedrijf hierna nog onafhankelijk blijft voortbestaan, is onduidelijk. Tijd voor een terugblik op de geschiedenis van de post in Nederland. Wij beginnen in 1795.
Spionageschip VS in Noord-Koreaanse handen
Onlangs zijn de spanningen tussen de twee Korea's weer opgelopen. Sinds de wapenstilstand van 1953 zijn er tal van incidenten geweest die de verhoudingen in de regio op scherp zetten. Eén van de opmerkelijkste incidenten is de Noord-Koreaanse aanval op het Amerikaanse spionageschip USS Pueblo.
Beelden Van der Capellen eindelijk naar Zwolle?
Zwolle eist de standbeelden op die al meer dan 150 jaar in de Villa Borghese te Rome staan. Deze beelden waren bestemd voor een monument voor Joan Derk van der Capellen tot de Pol, de leider van de Nederlandse patriottenbeweging.
.JPG "De elektrische auto uitvinding uit de 19e eeuw")
De elektrische auto: uitvinding uit de 19e eeuw
Sinds de laatste crisis is de auto-industrie nog maar met één vraag bezig: hoe maken we auto’s die zuinig zijn in gebruik, het milieu niet onnodig belasten en er tegelijkertijd voor zorgen dat we niet langer met handen-en-voeten gebonden zijn aan benzine als brandstof. De elektrische auto lijkt de oplossing. Een resultaat op basis van een idee uit de 19e eeuw!