Laatste artikelen & recensies


De anatomische les

  • Geschiedenis Beleven

Bekijk onze kanalen


Dossier: Aan tafel!

Alle boekrecensies



Geschiedenis Beleven op Facebook


Film: The Monuments Men



Vacatures


  •  GeschiedenisBeleven.nl is op zoek naar:  

    Vrijwillige webredacteuren voor onze kunst- of filmredactie

      Bekijk onze vacatures of de colofonpagina


Taal & Teken



Geschiedenis Beleven op Twitter


Alle fotoseries en video's



Donderdag 24 April 2014


Bob Marley: gewone jongen wordt vredesstrijder


Gepubliceerd op: 3 juli 2013, auteur: Susanne Wiesner

Bob Marley, The King of Reggae, heeft een grote invloed op de muziekgeschiedenis gehad. Tegenwoordig wordt hij vooral in verband gebracht met zijn muziek, Jamaica en marihuana. Maar daarnaast waren zijn inspanningen op politiek en religieus gebied van grote betekenis.


Bob Marley gewone jongen wordt vredesstrijder  
Bob Marley (foto: Flickr)  
Bob Marley (1945-1981) is op 6 februari 1945 geboren als Robert Nesta Marley in Nine Miles, een klein dorpje in Jamaica. Marley had een gemengde afkomst, met een zwarte moeder en een blanke vader. Dit maakte zijn leven in het door Afrikanen overheerste Jamaica er niet makkelijker op.

The Wailers
Marley vormde met enkele vrienden de band The Wailers (1963-1974), later Bob Marley & The Wailers (1974-1981). Ze braken door in de jaren ’60 en behaalden hun grootste successen in de jaren ’70. Veel nummers werden nummer 1-hits, zoals Get Up, Stand Up (1973) en No Woman, No Cry (1974); nummers die bijna iedereen tot op de dag van vandaag kent. Een van de belangrijkste bijdragen van Bob Marley & The Wailers was het doorbreken van reggae buiten Jamaica. Zo was er in 1976 een heuse reggae-mania in de Verenigde Staten ontstaan.

De muziek van Bob Marley & The Wailers werd vooral beïnvloed door de sociale onderwerpen in zijn geboorteland. Er wordt gezegd dat hij de politieke en culturele nexus van Jamaica een stem had gegeven.


Het huis op Jamaica waar Bob Marley opgroeide. Ook toen hij een wereldster was, kwam hij hier vaak. (Foto: Wikimedia)

Religieuze aanhanger
In 1977 overkwam Marley iets zeer bijzonders. Hij kreeg namelijk de ring van de Ethiopische keizer Haile Selassie; een moment van grote betekenis voor Marley als aanhanger en symbool van de Rastafari-beweging. De beweging ontstond in de jaren ’30 in Jamaica onder de zwarte bevolking die door het slavernij verleden onderaan de sociale ladder stonden. Rasta’s leven naar de geboden van het Oude Testament, waarin onder andere gezegd wordt dat je haar niet geknipt mag worden, vandaar Marley’s kenmerkende dreadlocks. Selassie werd door de Rasta’s gezien als profeet en volgens de overlevering zou hij opkomen voor de Afrikaanse bevolking. Hij was dus voor de rasta’s, alsook voor Marley, een belangrijk onderdeel van de beweging.

De ideologie van de Rastafari-beweging voerde Marley door in zijn muziek. Zo is Get Up, Stand Up een oproep voor de mensen om op te staan voor de verwezenlijking van Zion, het beloofde land, in dit leven. Ook het nummer Redemption Song (1980) is een duidelijke verwijzing naar de Rastafari. Uitdrukkingen die vaak terugkomen zijn: ‘Rastafari Vibration Positive’, ‘Escape from Babylon’, ‘Concrete jungle’ en ‘Iron Lion Zion’. Er wordt ook wel gezegd dat Marley in het nummer spreekt over zijn pijn en sterfelijkheid. Hij had bij het schrijven van het nummer namelijk al kanker en veel pijn.


Niet allen Keizer Haile Selassie van Ethiopie groeide uit tot het symbool van de Rastafari. Ook de ethiopische vlag met de leeuw van Juda werd door hun overgenomen. (Foto: Wikimedia) 

Donkere afkomst
Ondanks zijn gemengde afkomst zag Marley zichzelf vooral als zwarte Afrikaan, qua invloed en geloof. Dit blijkt vooral uit een centraal thema in zijn nummers, ook in navolging van de Rastafari-beweging, namelijk de repatriatie van Afrikanen naar Zion, wat volgens hem Ethiopië of, meer in het algemeen, Afrika was. Marley sprak zelden over zijn gemengde achtergrond. In een interview dat hij ooit heeft gegeven, zegt hij:

Them call me half-caste or whatever. Me don't dehpon nobody's side. Me don't dehpon the black man's side nor the white man's side. Me dehpon God's side, the one who create me and cause me to come from black and white.

Dat de worstelingen van Afrikanen tegen de onderdrukking van het westen hem aangrepen, blijkt wel uit de nummers Survival (1979), Babylon System (1979) en Blackman Redemption (1983) waar hij dit thema bezingt. Zijn optredens waren ook vaak politiek getint, zoals op het Amandla Festival in Boston in juli 1979 tegen de Zuid-Afrikaanse Apartheid en in Zimbabwe voor Zimbabwe’s onafhankelijkheidsviering in 1980.

Tegenslagen
Een van Marley’s optredens is hem bijna fataal geworden. In 1976 beloofde hij op te treden bij het Smile Jamaica concert in 1976, georganiseerd door de toenmalige minister-president. In de jaren ’70 heersten er spanningen in Jamaica tussen de twee politieke partijen, People's National Party (PNP) and Jamaica Labour Party (JLP). Door zijn deelname aan het concert gingen de inwoners van Jamaica er vanuit dat hij een kant had gekozen. Dit zorgde voor veel onrust binnen de bevolking en was mogelijk ook de motivatie van de aanvallers die Marley twee dagen voordat het concert zou plaatsvinden in zijn huis neerschoten. Hij werd in zijn buik en arm geraakt, maar niet levensbedreigend.

Marley liet zich ondanks zijn verwondingen niet kennen en kwam hij vlak voor het concert opdagen om te laten zien dat ‘politricks’ hem niet konden tegenhouden. Toch ging de aanslag hem niet in de koude kleren zitten. Hij vertrok naar Londen en nam hier samen met zijn band het album Exodus (1977) op, geïnspireerd op de aanslag op zijn leven en de heersende politiek in Jamaica.


Bob Marley tijdens een concert in Ierland in 1980. (Foto: Wikimedia)

One Love
De spanningen in Jamaica werden steeds heftiger. Er vonden geregeld gevechten tussen aanhangers van de verschillende partijen plaats. Marley was nog niet teruggekeerd naar zijn geboorteland, maar in april 1978 werd hij gevraagd om op te treden op het One Love Peace Concert in Kingston, Jamaica. Dit concert moest de wapenstilstand tussen de twee belangrijkste politieke groeperingen in Jamaica onderstrepen.

Het optreden werd een van Marleys meest gedenkwaardige ooit. Vlak voor het einde van zijn optreden vroeg hij de twee politieke leiders Michael Manley (PNP) en Edward Seaga (JLP) het podium op te komen. Hij liet ze elkaars handen schudden met de boodschap: One Love. Later dat jaar kreeg Bob van de Verenigde Naties ‘the Peace Medal of the Third World’. Het concert bracht helaas weinig teweeg, want beide partijleiders werden binnen twee jaar doodgeschoten en het politieke geweld ging nog enkele jaren door.

Wereldwijde impact
Marley overleed uiteindelijk op 11 mei 1981 aan kanker, die zich na het weigeren van behandeling over zijn hele lichaam had verspreid. Zijn lichaam werd bijgezet in een mausoleum in zijn geboortedorp. Na zijn dood wordt hij nog steeds geëerd. Zo werd het album ‘Exodus’ (1977) in 1999 door Time magazine tot het beste album van de 20e eeuw verkozen. Ook in bepaalde gemeenschappen staat Marley soms als rolmodel. Zo is er door de Aboriginals een beeld van hem neergezet in Victoria Park, Sydney.

Marley is bekend om het verspreiden van Jamaicaanse muziek én de Rastafari beweging naar een internationaal publiek. Hij kan ook wel gezien worden als de eerste superster uit de Derde Wereld. Het is duidelijk dat Marley niet alleen muziek maakte, maar aanzienlijke invloed heeft gehad op muzikaal, politiek en religieus gebied.



Luister en kijk verder:
► Het nummer Get up, stand up
► Het nummer Redemption Song
► De documentaire Marley (2012)

©GeschiedenisBeleven.nl, auteur: Susanne Wiesner, eindredactie: Jim Pedd, beeldredactie: Nienke Hottinga, foto's: Wikimedia


| | |
Printerversie

Meer artikelen in de categorie Geschiedenis
>Willem II: op zoek naar de gunst van het volk
>Hoe de Eerste Wereldoorlog naar Groningen kwam
>Jozef: heilig werkman en anticommunist
>Damnatio memoriae: keizers uit het geheugen gewist
>Tien Romeinse keizers en hun dramatische dood
>Felix Salten: van porno naar Bambi
>Willem I: de comeback van een Oranjevorst
>De anatomische les
>Neutraal Moresnet: een mijn als bestaansrecht
>De laatste koning van Mallorca
>Johann Burckhardt: de ontdekker van Petra
>Indiaans Amerikaans voedsel en de Europese cuisine
>Bakvisromans: meisjesboeken met wijze lessen
>Oud en Nieuw op de Atlantikwall
>Het Nederlands van Peter de Grote
>De klopgeest van koningin Sophie
>198 jaar Koninkrijk der Nederlanden
>Vechten voor de Paus: Nederlandse Zouaven in ItaliŽ
>JFK en het onderzoek naar de moord
>Het uur van de moord: een tijdlijn
>Lee Harvey Oswald: eeuwige mislukking
>De moord op JFK en de fatale fouten van de Secret Service
>1916: de troonsbestijging van den Antichrist
>Julianus de Afvallige: de laatste der heidenen
>Saladin: een moslim als christelijk rolmodel
>Ga tekeer als Hunnen! Keizer Wilhelm en China
>Vlees noch vis: vegetariŽrs in de oudheid
>Satire en Scifi in de antieke wereld
>De hel van Leipzig
>Bankencrisis! Fraude en faillissement in VenetiŽ
>De Romeinse Limes: grenzeloze mogelijkheden
>De Pentagon Papers: lekken met engelengeduld
>Guy Moquet: te jonge verzetsheld
>De droom van Dr. Martin Luther King
>"Ich bin ein Berliner"
>Kort en krachtig: The Gettysburg Address
>Maginotlinie versus Westwall: The battle
>Een ministerieel avontuur
>De Grand Tour: toerisme in de 18e eeuw
>Trauma's uit het verleden: PTSS in de antieke wereld
>Ik ga op reis en neem mee.. de heilige Christoffel
>Het verhaal achter het Verdrag van MŁnchen
>De waarheid achter Kosovo
>Racisme en slavernij in de Romeinse wereld
>Het vergeten koninkrijk Finland
>Nederland herdenkt de Eerste Wereldoorlog
>Het Adelaarsnest: top of flop?
>De zaak Brutus: James Bond in naoorlogs Duitsland?
>Romeinse oorlogsinvaliden: bejubeld en verguisd
>Veranderend landschap
>De vergeten koningen van Friesland
>De Limburgse mijnen: een roemruchte geschiedenis
>Ring them bells! Zoeken naar de perfecte klok
>Perzische verleiding in Couperus' Iskander
>Vrouwen der fabriek, staakt het werk!
>Hadrianopolis: het Romeinse Rijk op zijn knieŽn
>Onbekende stemmen uit de oorlog
>Brief- en dagboekschrijvers uit WOII aan het woord
>Verplichte kost voor koning Willem-Alexander
>Vici zet Romeins verleden op de kaart
>17e-eeuwse scifi: maanreizen en zonexcursies
>RecreŽren naast de rijksweg
>Willem I: start van een inhuldigingstraditie
>Het verhaal van Philips in Kamp Vught
>Lachen met de oude Grieken
>Von Schleicher: Hitlers vergeten voorganger
>Studeren: was in de jaren '60 alles beter?
>Dood en verderf in het Scholtenhuis
>Bitterheid en opluchting om IndonesiŽ
>Grachtengordel: weerspiegeling van de Gouden Eeuw
>Herculaneums bibliotheek: teleurstelling of hoop?
>Het Koocboec: De Zilveren Lepel van de 17e eeuw
>De geest van het kerstfeest
>Het onaantastbare Marokkaanse koningshuis?
>Groningen als centrum van de mode
>De onbevlekte ontvangenis: dogma en misverstand
>Een verboden feest vastgelegd door Jan Steen
>Klapwiekend het raam uit bij Pa Bas
>Baljuws of boeven? Machtsmisbruik in Den Haag
>De anarchistische terrorist
>Sint Maarten: een middeleeuws idool
>De vloek van de indiaan
>TV en de Amerikaanse presidentsverkiezingen
>George Washington unaniem eerste president VS
>Halloween toch heilig?
>Hysteria - Voor een orgasme ging je naar de dokter
>Primeurs in de fotografie
>"I am Queen": koningin Victoria's dagboeken online
>The Beatles: van tienerliefde tot wereldvrede
>Franciscus: de heilige van dierendag
>De losse draden van het tapijt van Bayeux
>Vredenburgplein: broeinest van historie
>Een briljant paleontoloog: Joseph de Bosquet
>Uniek Zeeuws erfgoed in gevaar
>Christendom en islam: een lange vriendschap
>De jacht op het communistische spook
>Ik vertrek! Emigratie uit Nederland vroeger en nu
>Lodewijk Napoleon en zijn paleis op de Dam
>Satanisme in de Middeleeuwen? De Codex Gigas
>De geschiedenis van het gewichtige lichaam
>De Arthurlegende door de eeuwen heen
>De Klaagmuur als 'second best'?
>De Mongolen: het sociale beleid van een steppevolk
>Het roemloze einde van Erich Honecker
>Opmaat tot de Rwandese genocide
>Vergeten groenten: geschiedenis op je bord
>Marie Antoinette tussen feit en fictie
>Hoer of heilige? Vrouwen in het 'Wilde Westen'
>Maya-kalender: einde van de wereld in 2012?
>Vechten voor de vijand: de Romeinse hulptroepen
>Bloemeneiland met een zwart randje
>Schurken, schavotten en de bloeddorstige mens?
>Twee prinsen en de troon van OekraÔne en Polen
>De Friese Waterlinie herontdekt
>Bezuinigingen op de culturele sector? Niet bij Nero!
>De kracht der Mongolen
>J.P. Coen: een high potential in de Oost
>Homovervolgingen in de Republiek van de 18e eeuw
>Van failliet land tot Nederland
>President centraal in Vijfde Republiek
>Grebbeberg in ons geheugen gegrift
>Pamfletten: snelle media in vroegmoderne tijd
>Vele Handen maken licht werk
>Aktion T4: leerschool voor de Holocaust
>Metrotunnel als archeologische schatkamer
>Een nieuw gevonden Nederland in Amerika
>Dubbelzinnige viering 300 jaar Frederik de Grote
>Nederlanders aan boord van de Titanic
>Dagmar van Denemarken, bitterzoet sprookjesleven
>Een rondleiding door Forum Hadriani
>Leven volgens de filosofie van Marcus Aurelius
>Land van Valkenburg: Middeleeuwse twistappel
>Wat is jouw toekomst? Griekse doe-het-zelf orakels
>Voor Friese onafhankelijkheid!
>Proeven van de oudheid
>Vis en cheesecake uit de Romeine keuken
>Anonymous: Was Shakespeare een bedrieger?
>Nie wieder Krieg: een Duits leger na 1945?
>Anna Maria van Schurman: een rariteit?
>Op zoek naar het verhaal achter historische winkels
>Het einde van de geheugenpaleizen
>Hoe Guy Fawkes bij Occupy belandde
>Romeinse topsport: goden van de arena
>Van Duitse keizer tot Doornse huismus
>De Amerikaanse roots van de musical
>Het Romeinse Griekje: Hadrianus' invloed op Athene
>Driehonderd jaar Grote Pracht
>Henk Sneevliet: Nederlandse held in China
>SŁskind: geen verrader maar verzetsheld
>Locke en Wolff: de supernannies van de 18e eeuw
>Gezocht: papyri-ontcijferaars
>De eeuwige roem van Julius Caesar
>Girlpower bij de Etrusken
>VOC-mentaliteit? ...Haringhandel zul je bedoelen!
>De Griek: bewonderd en verguisd
>Coventry 1940: oog om oog
>Het duel, een ongebruikelijk gebruik
>Surinaamse contractarbeid: keuze of kidnap
>De vergeten glorie van een universiteit
>Goddelijke gezondheidszorg in klassiek Griekenland
>Drijfhout en poolvossen: overleven op Nova Zembla
>Benen gekruist voor de vrede
>De moord op Walther Rathenau
>Verzetshelden in de bajes
>Heksen in de Harz: waar is het echte verhaal?
>3 oktober in Leiden: feest met een eigen historie
>Moorden in naam van God
>Oradour sur Glane: symbool voor terreur
>De Gouden Koets: omstreden Gouden Kwartjeswagen
>De trekhond: ďde schande onzer natieĒ
>Paaseiland: veel vragen, nog geen sluitend antwoord
>Van god los: historie van de rode loper
>De Bierkellerputsch: mislukking of leerschool?
>Nederland verantwoordelijk voor Srebrenica
>Ommuurde vrouwen in de middeleeuwse stad
>Mussolini en Berlusconi: Italiaans leiderschap
>50 jaar Berlijnse Muur: een kloof die dichtgroeit?
>Tiberius Gracchus: ďYes We Can!Ē
>500 jaar Lof der Zotheid
>Erasmus van Rotterdam, of toch gewoon Erasmus?
>Het oudste volkslied van Nederland
>Het Suezkanaal: open zenuw sinds 1956
>Een kijkje in de Bibliotheek van AlexandriŽ
>BosniŽ: hoe vrienden, vijanden konden worden
>De Koude Oorlog op het schaakbord
>Leeuwarden: bakermat Nederlands koningshuis
>Een historische vergissing: Nijmegen 1944
>De 43 levens van Adolf Hitler
>De Eerste Kamer: onbemind overblijfsel uit 1815
>Het recht op beledigen in de 18e eeuw
>Vechten in de Tweede Kamer door de Zaak Oss
>1848 en de Arabische lente
>Van de Summer of Love naar Pinkpop
>Kampoverlevenden opnieuw slachtoffer van geweld
>Bob Dylan: The voice of a generation
>Bombardement Rotterdam: oorlogsdaad of misdaad?
>Brieven uit Napoleons Garde d'Honneur
>Politiek en burgers botsen: de Nijmeegse Piersonrellen
>Wagnerianen tussen geisers en vulkanen
>Immigratie in de 17e eeuw: een succesverhaal
>Kruistocht in LibiŽ
>Van zotte vleesklomp tot zelfstandige zorgcliŽnt
>Toen & nu: de Amsterdamse jodenbuurt
>De eeuwige zoektocht naar genezing
>Van schavot naar gesticht: beschavingsproces?
>Wil de echte Alexander de Grote opstaan?
>Max Blokzijl: de Nederlandse Joseph Goebbels
>De Groot-Nederlandse gedachte door de jaren heen
>Komt dat zien! Exotische mensen in de 19e eeuw
>Sapere Aude: Napoleon en de Verlichting
>Hulp bij Anschluβ van Oostenrijk bij nazi-Duitsland
>Kunst op de vierkante millimeter
>RavensbrŁck: een vergeten kamp?
>200 jaar burgerlijke stand in Nederland
>Leger VS en social media: angst voor Vietnam II
>Vitaminegebrek en de populariteit van geschiedenis
>De Zilveren Eeuw aan de Amsterdamse grachten
>Van speeltje voor de rijken tot nationaal postbedrijf
>Spionageschip VS in Noord-Koreaanse handen
>Beelden Van der Capellen eindelijk naar Zwolle?
>De elektrische auto: uitvinding uit de 19e eeuw