ICHS: Impressies van een deelnemer

Gepubliceerd op: 13 september 2010, auteur: Anne Rispens

Een internationaal historisch-wetenschappelijk congres. In Amsterdam. Of ik daar als student Geschiedenis niet eens rond wilde kijken. Kennis opsnuiven. Contacten leggen. Sfeer proeven. En regelmatig diepfronsend achterover leunen, natuurlijk.

Van tevoren had ik op basis van het zeer uitgebreide programma een selectie gemaakt. Alleen de lezingen die me echt heel erg aanspraken zouden in aanmerking komen voor een bezoek. Ik trapte daarom af bij Urban violence, casual and extraordinary, handelend over de relatie tussen stedelijke geweldpleging en de ‘urban context’ ervan.

De lezing viel me tegen. Misschien had het te maken met het feit dat het congres nog op gang moest komen. Die maandag was de zaal bijvoorbeeld slechts marginaal gevuld. Maar dat was niet de enige reden, zo bleek al snel nadat ik wat meer presentaties had bijgewoond.

Het viel me namelijk op dat de bijdragen van de wetenschappers in veel gevallen nauwelijks op elkaar waren afgestemd. Verder vond ik de manier van presenteren bij veel historici tekortschieten. Met overtuiging gebrachte verhalen waren de uitzondering, monotoon opgelezen papers in steenkolen-Engels de regel.

Het gevolg was dat ook de lezingen over specialistische onderwerpen als World images in historical perspective en The material book and the historical disciplines behoorlijk achterbleven bij mijn toch best wel hooggespannen verwachtingen.

Who owns history?
Was het congres dan in het geheel niet de moeite waard? Neen, die conclusie kan allerminst getrokken worden. Twee door mij bezochte lezingen waren namelijk zeer interessant. De ene, getiteld Who owns history? handelde over de ethiek rondom historisch onderzoek. Met name de bijdrage van Antoon de Baets, die sprak over posthumous privacy – de privacy van de doden, vond ik bijzonder sterk.

Normaal gesproken geldt er namelijk een termijn van 70 jaar voordat er zonder restricties onderzoek gedaan kan worden naar het leven van een overleden persoon. In een vlammend betoog beargumenteerde De Baets echter dat er voor historici zwaarwegende argumenten zijn om deze termijn aanzienlijk te verkorten. Zijn conclusie luidde dan ook: ‘Balancing of interests with risks of loss of private information is part of the freedom of historical research.’

Grootheden
Een andere lezing die wat mij betreft echt boven de andere uitstak, was Significance of history for politics and culture. Dat kon ook haast niet anders, want grootheden als Frank Ankersmit, Jürgen Kocka, Richard Vann als Hayden White maakten deel uit van het panel. Elk van hen ging tijdens deze bijeenkomst in op de vraag welke lessen getrokken kunnen worden uit de historische periode van 1989 (val Berlijnse muur) tot 2008 (begin financiële crisis).

Het was geen verrassing dat de bevlogen Hayden White, pleitend voor een geschiedbeoefening die veel praktischer van aard is dan de huidige, de middag afsloot met het meest concrete advies.
‘Never invade Afghanistan!’
De volle zaal kon het hoorbaar bekoren.

Holland History House
Naast het dagprogramma van lezingen en rondetafeldiscussies was het randprogramma van het ICHS uitermate goed verzorgd. Zo vormde het Amsterdams Historisch Museum het decor van het Holland History House, een plek waar je als congresganger dagelijks even op adem kon komen met onder meer een talkshow en live muziek. Verder werd er een keur aan rondleidingen, excursies en filmavonden georganiseerd.

Al met al was het voor de geschiedenisliefhebber dus zeer goed toeven in Amsterdam. Nieuwsgierig geworden? Het volgende ICHS wordt over 5 jaar gehouden. In China.

Anne Rispens

Het International Congress of Historical Sciences (22-28 augustus Amsterdam)

© Geschiedenis Beleven / auteur: Anne Rispens