Hip en historisch? Moet kunnen..

Gepubliceerd op: 27 oktober 2010, auteur: Anne-Lot Hoek

Wat moet een grijze cultuurhistoricus met een hippe student? Geschiedenis bingo spelen op de Nacht van de Geschiedenis! Hoogtepunt van de feestelijke avond vormde de uitreiking van de Libris Geschiedenisprijs 2010. Maar er was meer: interviews, spel, debat en muziek. De redactie van GeschiedenisBeleven.nl doet verslag.

Het was een enerverend avondje afgelopen zaterdag 23 oktober in de Koninklijke Stadschouwburg van Amsterdam. Naast de uitreiking van de Libris Geschiedenisprijs aan David van Reybrouck, schrijver van Congo. Een geschiedenis legde historicus Herman Pleij uit waarom Nederlanders pragmatisch tolerant zijn. Alles moet kunnen, zonder dat ze het er zelf mee eens hoeven zijn. ‘Net als onze handelsgeest een onderdeel van de Nederlandse collectieve identiteit‘, aldus de populaire cultuurhistoricus.

De Amerikaanse journalist en schrijver Russell Shorto citeerde uit de meest betekenisvolle geschiedwerken uit zijn boekenkast. Gevolgd door juryvoorzitter Paul Schnabel die de vijf genomineerde werken uit 325 titels presenteerde en de Libris Geschiedenisprijs uitreikte aan een geëmotioneerde David van Reybrouck. En dat alles werd aan elkaar gepraat door geschiedenis liefhebber Jan Marijnissen. De organisatie van de Nacht lag dit jaar voor het eerst in handen van Het Nationaal Historisch Museum in samenwerking met onder andere de Volkskrant, Andere Tijden en Historisch Nieuwsblad.

Hippe brillen
Na deze aftrap liep het gemêleerde publiek in en uit bij de verschillende activiteiten in het gebouw. Studentes met hippe brillen, type arty intellectueel, ontmoetten historische zwaargewichten op leeftijd tijdens de geschiedenis bingo aan de bar.

In de Grote Zaal vijzelde Hans Goedkoop van Andere Tijden ons historisch geheugen op met het spel ‘petje op petje af.’ Allerlei bijzonder nieuws passeerde de revue uit de jaren vijftig en zestig. Van een doe-het-zelf-oma met een olieraffinaderij in haar achtertuin tot een massale veiling van gevonden voorwerpen op Schiphol onder politie begeleiding.

Napraten met schrijvers
In de Pleinfoyer praatte Paul Brill van de Volkskrant na met de schrijvers van de genomineerde boeken. Werd het koloniale verleden van België niet een beetje verzacht? ‘We moeten af van de binaire geschiedschrijving’ antwoordde Van Reybrouck. ‘Goed versus kwaad. Ik ben kritisch op het koloniale verleden, maar nieuwe historici schrijven met een zekere nuance. Niet iedere kolonist was onderdeel van een fascistisch systeem.’ Af en toe werden de andere schrijvers nog even bij het gesprek betrokken met een vraag, maar de aandacht vloog snel weer terug naar de winnaar.

Historische voorpagina’s
Na de pauze schoven we aan bij de Volkkrant waar oud-hoofdredacteur Pieter Broertjes uitleg gaf bij de keuzes van kop en foto op historische voorpagina’s. ‘Tja, er ontglipt mij ook weleens eentje’ vertelde hij terwijl we keken naar een foto van een opgeschoten jongere met een paar armen in de lucht. Niet echt het beeld wat je verwacht op de voorpagina na de moord op Theo van Gogh. Bij Pim Fortuyn had de krant dat anders gedaan. De beroemde foto van de op straat liggende Fortuyn met een straaltje bloed langs zijn hoofd kostte de krant 800 abonnementen. Met het overlijden van Bernhard schoot de krant raak, een prachtige zwart wit foto van een oldtimer die de oprijlaan afrijdt met de prins achter het stuur. ‘De schwung en joie de vivre van Bernhard in een klap belicht.’

Weinig rode draad
Maarten van Rossem mocht natuurlijk niet ontbreken op deze historische avond. Hij had voor de gelegenheid zijn familie meegenomen. Of de discussie over de inrichting van Nederland met Maarten, Sis en Vincent in de Koninklijke Foyer nou bijdroeg aan het thema van de avond, ‘Land en Water’, valt te betwijfelen.

Dat was ook het gevoel waarmee we achterbleven na de groots opgezette en goed georganiseerde nacht. Er was weinig rode draad in het geheel. Meer aansluiting op een wat actueler onderwerp hopen we volgend jaar toch wel te vinden. De hippe studentes maakten zich daar niet druk om. Die stonden al aan de bar te wachten op het losbarsten van het feest.

Videoverslag van de Nacht van de Geschiedenis:



Een impressie in foto's door het NHM:



► Directe link naar foto's Nacht van de Geschiedenis op Flickr

© GeschiedenisBeleven.nl/ Anne-Lot Hoek, foto's NHM/ Fred Ernst