The Eagle: 'verdwenen' legioen duikt op in Nijmegen

Gepubliceerd op: 6 oktober 2011, auteur: Stijn Heilgers

Het Romeinse negende legioen heet ook wel het verdwenen legioen, vernietigd door de Kelten in Schotland. The Eagle draait om de Romeinse zoektocht naar de legioensstandaard – een plot dat meer te danken heeft aan een jongensboek dan de historische werkelijkheid.

De film begint twintig jaar na de vernietigende nederlaag van het negende legioen, net na de voltooiing van de beroemde muur van Hadrianus in de tweede eeuw na Christus. Hoofdrolspeler Marcus Flavius Aquila ('adelaar' in het Latijn), de zoon van de aanvoerder van dit legioen en nu zelf een Romeins centurion, heeft zich voorgenomen de Romeinse eer te redden en tegen de Kelten ten strijde te trekken. Het is dan ook een grote tegenslag wanneer Marcus uit het leger wordt ontslagen nadat hij op het slagveld ernstig gewond is geraakt. Hij laat het er echter niet bij zitten en gaat met zijn slaaf Esca zelf op zoek naar de verdwenen adelaar.

Dit plot had dat van een jongensboek kunnen zijn en dat blijkt ook het geval. The Eagle of the Ninth van Rosemary Sutcliff werd na het verschijnen in 1954 een populair kinderboek. Maar, willen we bij Geschiedenis Beleven natuurlijk weten, is de verfilming ervan ook een aanrader?

Legio IX Hispana
Een historisch verhaal is het in ieder geval niet, want de mysterieuze verdwijning van Legio IX Hispana uit Britannia is sinds enkele decennia een achterhaalde theorie gebleken. Inmiddels is bekend dat het legioen na zijn stationering in Brittannia in ieder geval nog in Nijmegen verbleef. Overigens is Sutcliffs scenario daarom niet minder plausibel, want aan het begin van de eerste eeuw werden in het Teutoburgerwoud drie Romeinse legioenen volledig in de pan gehakt door de Germanen. Daarbij gingen inderdaad twee veldtekens verloren – en zo'n 20.000 soldaten.

Toch is het opvallend hoezeer het naar Nijmegen ‘verdwenen' legioen blijkbaar tot de verbeelding spreekt. In 2010 werd er namelijk ook al een film uitgebracht met hetzelfde thema: Centurion. Van deze twee films doet The Eagle waarschijnlijk meer recht aan het verhaal van Sutcliff. Helaas weegt dit niet op tegen de ongeloofwaardige manier waarop de personages zijn uitgewerkt. De Romeinen worden neergezet als heldhaftige (en Amerikaans sprekende) pioniers, de Kelten zijn exotisch uitgedoste barbaren. De slaaf Esca neemt nog enigszins een tussenpositie in, al treedt zijn Keltische aard nooit echt naar de voorgrond.



Littekens
De interviews op de bonus-dvd vermelden dat voor The Eagle grondig onderzoek is gedaan, waardoor de kijker zich in de tweede eeuw na Christus kan wanen. Gedurende de film wordt ook kwistig gestrooid met details waaruit het realistische gehalte moet blijken.

Helaas blijkt het verhaal van Sutcliff onvoldoende betrouwbaar als historische bron. Een terugkerend element is bijvoorbeeld het typerende litteken dat de Romeinse helm op de kin veroorzaakt, waardoor de legionairs altijd van Kelten te onderscheiden zouden zijn. Op zich interessant, maar wel wat dubieus aangezien de Romeinen op dat moment al ruim 500 jaar imitaties van Keltische helmen gebruikten.

Oorlogsheldenfilm
The Eagle bevat heel wat van dit soort eigenaardigheden, dan wel onwaarschijnlijkheden. Niks mis mee natuurlijk, maar om het een degelijke historische film te noemen gaat ook weer wat ver. Het is duidelijk dat er tijd en energie in de aankleding is gestopt en op het eerste gezicht oogt het allemaal best aannemelijk, maar dat neemt niet weg dat de filmmakers hun belofte bij lange na niet waarmaken. The Eagle is een Amerikaanse oorlogsheldenfilm met een krokant maar dun laagje Romeinse geschiedenis. Voor liefhebbers van actiefilms met een snufje hoogdravend drama is het goed te pruimen, maar als historische thriller is Centurion in vrijwel alle opzichten de betere film.




► Zie ook: The Eagle in het filmoverzicht van GeschiedenisBeleven.nl

Trailer van The Eagle:



©GeschiedenisBeleven.nl, auteur: Stijn Heilgers, eindredactie: Bas de Rue. 
Beeld: Entertainment One