De Eerste Wereldoorlog op z'n Amerikaans

Gepubliceerd op: 9 november 2011, auteur: Gudrun Kummerer

De DVD-box World War I: The Great War omvat ongeveer 14 uur aan beeldmateriaal over de Eerste Wereldoorlog. Er zitten interessante afleveringen tussen, maar de DVD-box zal niet iedereen met interesse in deze oorlog de gehele 14 uur boeien.

History Channel heeft de DVD-box World War: The Great War samengesteld uit losse afleveringen van diverse series over de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). Elke van de vier DVD’s uit deze box heeft een eigen focus, maar de grote lijn is er vooral één van technologie en artillerie.

Choreografie van een Wereldoorlog
Diverse DVD’s gaan uitgebreid in op veldslagen en gevechtstechnieken die deze oorlog kenmerkten. Soms gebeurt dit aan de hand van een globaal overzicht van belangrijke veldslagen. Bij die afleveringen leef je als kijker mee met de soldaten op hun angstige momenten in de loopgraven. De beelden zijn indrukwekkend en het commentaar van overlevenden en presentatoren is indringend.

Andere DVD’s gaan tot in detail in op luchtgevechten en maritieme krachtmetingen. Zeer precieze computeranimaties laten cruciale en beruchte confrontaties ter zee en in de lucht zien aan de hand van dagboekfragmenten van betrokkenen. Deze afleveringen bieden niet alleen een beeld van belangrijke militaire confrontaties maar vooral ook van de technologische hoogstandjes waarmee werd gevochten.

Gifgas en zeppelins
Technologische ontwikkelingen waren van grote invloed op het verloop van de Eerste Wereldoorlog. Razendsnelle machinegeweren maakten dat beproefde verdedigingstechnieken in één klap achterhaald bleken. Chemische oorlogsvoering werd een feit met de inzet van gifgas. De Eerste Wereldoorlog bracht ons bovendien de eerste luchtaanval op burgers. Vanuit een zeppelin! Om van vliegtuigen nog maar te zwijgen. Maar de oorlog werd niet alleen in de loopgraven en op grote hoogte uitgevochten. Ook in de diepten van het water woedde een nieuw soort krachtmeting: de maritieme strijd van duikboten en oorlogsschepen.

De DVD-box gaat tot in detail in op de oorsprong, constructie, sterktes en zwaktes van al deze technologieën. Dit gebeurt met moderne nabootsingen op de computer. Maar ook met prachtig oud beeldmateriaal zoals dat van gigantische luchtschepen die door de lucht zweven.

Kleine soldaat in de Grote Oorlog
Al die technologische doorbraken en heroïsche gevechten kostten vooral veel slachtoffers. Ongekend veel soldaten kwamen nooit meer naar huis. Zij die wel terugkwamen waren vaak gruwelijk verminkt, lichamelijk en geestelijk. Ook voor die menselijke kanten is gepaste aandacht. De DVD’s over de wapenstilstand tijdens Kerstmis 1914 en over de brieven die soldaten naar huis schreven, raken je als kijker. De DVD over de laatste uren van de oorlog is ronduit schrijnend. In die uren vielen nog honderden doden en raakten nog duizenden soldaten verminkt. Er wordt ingegaan op de vraag waarom daar geen hoge militairen bij zaten en waarom zo’n groot deel van die groep uit kleurlingen bestond.

Over de totale 14 uur bezien is de aandacht voor het persoonlijke leed enigszins beperkt. De grote focus op de technologie en tactiek van het gevecht maakt de DVD’s wat eenzijdig. Maar ook die focus levert interessante weetjes op. Zelfs voor de kijker die minder geïnteresseerd is in schietpartijen en gevechtsscènes. Zoals de honderden Parijse taxi’s die ingezet werden voor de aanvoer naar het front. Of het mysterie van de onderzeeër die recentelijk gevonden werd, 20 kilometer van de plek waar die volgens de overleveringen gezonken had moeten zijn.

The American Way
Kenmerkend voor de DVD-box is toch vooral dat die door en door Amerikaans is. De hoofdmoot van het materiaal is gewijd aan de Amerikaanse soldaat, de Amerikaanse slachtoffers en de Amerikaanse politieke context tijdens de Eerste Wereldoorlog. De context in Europa krijgt relatief weinig ruimte. Dat geeft een enigszins incompleet gevoel bij zoveel kijkuren. Anderzijds komen door de Amerikaanse invalshoek soms weer andere feiten aan bod dan wij Europeanen gewend zijn voorgeschoteld te krijgen.

Het is even wennen aan de Amerikaanse toonzetting. De sfeer van sensatie en dramatisering zal niet iedere kijker bekoren. Wees voorbereid op meerdere doublures. Omdat het telkens losse afleveringen betreft van verschillende series zijn overlappingen niet te voorkomen. Zo wordt de kijker zeker vijf keer op een korte inleiding over de aanleidingen van de oorlog getrakteerd. Dat kijkt niet altijd even lekker weg. Maar feit blijft dat de DVD-box voor iedere geïnteresseerde iets te bieden heeft. Met andere woorden: 14 uur beeldmateriaal over de Eerste Wereldoorlog laat geen enkele geschiedenisliefhebber volledig onberoerd. De rest is een kwestie van smaak.



► DVD-box World War I: The Great War (2010), History Channel, speelduur: 14 uur, Nederlands ondertiteld.



©GeschiedenisBeleven.nl, auteur: Gudrun Kummerer, eindredactie: Margriet Pflug, foto's: Wikimedia