Sonny Boy: het verhaal dat verteld moest worden

Gepubliceerd op: 20 januari 2011, auteur: Anne-Lot Hoek

Na de historische roman van Annejet van der Zijl, is er nu de film Sonny Boy. Of de film net zo’n succes wordt valt te betwijfelen. Het schrijnende levensverhaal van Rika en Waldemar is weliswaar kleurrijk verfilmd, maar komt niet echt goed uit de verf.  

Annejet van der Zijl is geen onbekende in het oeuvre van de historische non-fictie. Van haar hand verscheen de biografie Anna over Annie M.G. Schmidt. En onlangs ook Bernhard, een verborgen geschiedenis. De roman Sonny Boy werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs, de NS Publieksprijs en de M.J. Brusse-prijs en won de tweejaarlijkse Littéraire Witte Prijs.

Verboden liefde
Sonny Boy speelt zich af in de jaren dertig, als Rika van der Lans (Ricky Koole) en Waldemar Nods (Sergio Hasselbaink) elkaar voor het eerst ontmoeten. Rika is een gescheiden vrouw met vier kinderen uit Den Haag. Waldemar is een Surinamer die door zijn familie naar Nederland is gestuurd om te studeren. Hij huurt een kamer bij Rika en het duurt niet lang of Rika raakt zwanger van haar zeventien jaar jongere kostganger. De schande is niet te overzien.

De twee raken alles en iedereen kwijt in tijden van de crisisjaren. Maar hun liefde voor elkaar en hun pasgeboren zoontje Waldy overwint. Ze openen hun pension Walda aan de kust van Scheveningen en beleven hoogtijdagen. Dan begint de Tweede Wereldoorlog en het stel besluit onderduikers in huis te verstoppen. Met alle gevolgen van dien.

Racisme
Nederland hield er begin twintigste eeuw een nogal racistisch wereldbeeld op na en dit gegeven speelt een grote rol in het boek Sonny Boy. Ook de film is er goed in geslaagd uit te dragen hoe wijdverspreid dat racisme en de onbekendheid met zwarte mensen in die tijd was. Als Rika en Waldemar in de bioscoop stiekem hand in hand zitten, zingt een zwart geschminkte man met grote wit gekalkte lippen ‘Sonny Boy’ op het scherm. ‘Zwarte piet’ en ‘roetmop’ zijn de steevaste aanspreekvormen voor Waldemar.

Zijn aangepaste, beleefde omgangsvormen en zijn vele pogingen om zijn diploma’s te halen steken daar pijnlijk tegen af. Verrassend was de reactie van de Duitse bezetter op zwarte mensen. Ondanks zijn lage raciale status leken de Duitsers vooral geïntrigeerd door Waldemar.

Gebrekkige dialogen
Met de verfilming houdt regisseur Maria Peters inhoudelijk vast aan het geschreven verhaal. Door flashbacks naar de jeugd van Waldemar in Suriname en het overslaan van bepaalde episodes in het boek brengt ze vaart in de film. Tegelijkertijd springt ze veel te snel door het verhaal waardoor er diepgang ontbreekt. Zo wordt de familiegeschiedenis van Waldemar en hun Surinaamse context onvoldoende uitgediept. Ook doen de dialogen vaak als mededelingen aan en zijn oppervlakkig. Zoals de vader van Waldemar die met een onverschillige handzwaai zijn vertrek aankondigt. Of de dialogen tussen Waldemar en Rika in de duinen die niet echt overtuigen als pril liefdeskoppel.

Daarnaast hapert het acteerwerk van de veelal nieuwe cast, met uitzondering van Ricky Koole. De rest van de bekende acteurs, zoals Monic Hendrickx en Anneke Blok komen jammer genoeg maar nauwelijks in beeld. En de belangrijke emoties en gebeurtenissen komen gebrekkig naar voren. Wat juist in het originele verhaal zo schrijnend is, namelijk de hunkering naar huis en het gemis van hun gezin, komt in de film niet goed uit de verf. De emotie die je voelt bij de climax komt voornamelijk door het verhaal en niet door de film.

Grijze gebieden
Niettemin is de film Sonny Boy een kleurrijke verfilming van een stuk Nederlandse geschiedenis. Juist de onbekendheid van de hoofdpersonen kleurt de grijze gebieden van de geschiedenis in, zoals veel boeken en films over de Tweede Wereldoorlog daar niet in slagen. De Nederlandse jodenjagers, de houding ten opzichte van Surinamers en de tuinders die een graantje mee pikten worden pijnlijk in beeld gebracht. De film geeft zo een ander beeld dan de vaak verzetsgezinde houding van Nederlanders in Nederlandse oorlogsfilms.

Ook wordt met Rika’s lef de onwetendheid over de consequenties van haar menselijk handelen goed in beeld gebracht. En drukt verzetsstrijder Kees Chardon het persoonlijk drama van Waldemar treffend uit: ‘Ach Waldemar, hier in het concentratiekamp zijn we allemaal slaven’. Toch kan dat alles niet verhinderen dat de verfilming van Sonny Boy vooral in de mooie beelden blijft steken.

► Bekijk de trailer van Sonny Boy

► Sonny Boy is vanaf 27 januari 2011 te zien in de Nederlandse bioscopen.

© GeschiedenisBeleven.nl / auteur: Anne-Lot Hoek, foto's A-Film