WOII zoals je nog nooit eerder hebt gezien

Gepubliceerd op: 8 maart 2011, auteur: Anton Mous

Voor degenen met belangstelling voor de Tweede Wereldoorlog zijn er meer dan genoeg documentaires op DVD te koop. Maar WW II Lost Films onderscheidt zich van de rest door de ongekende mate van realisme: je kunt de oorlog bijna ruiken en proeven.

Documentaires met zwart-wit beelden over de Tweede Wereldoorlog zijn volop beschikbaar. Kleurenfilms daarentegen zijn een stuk zeldzamer. WW II Lost Films van History Channel is een samenstelling van zeldzame kleurenbeelden die gedurende de Tweede Wereldoorlog zijn geschoten door Amerikaanse en Britse filmmakers.

Deze beelden zijn gevonden tijdens een twee jaar durende wereldwijde zoektocht in de filmarchieven van het leger, de marine, de kustwacht en de luchtmacht. Voor deze documentaire is meer dan 3.000 uur aan filmmateriaal verzameld, bestudeerd en gedigitaliseerd. Uit al deze beelden is een selectie van ruim zeven uur gemaakt voor deze DVD box.

Chronologische reis
In deze documentaire vertellen twaalf Amerikanen – soldaten, oorlogsverslaggevers en een verpleegster – over hun ervaringen aan het front. Ze nemen de kijker mee op een reis langs vele conflicthaarden op diverse continenten. In chronologische volgorde komen de grootste en zwaarste veldslagen, luchtgevechten en maritieme confrontaties van de Amerikanen aan bod die tijdens de Tweede Wereldoorlog plaatsvonden: van de mobilisatie van de Amerikaanse troepen tot de dropping van de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki.

Zodoende krijgt de kijker een goed overzicht van diverse belangrijke en doorslaggevende krachtmetingen. Met behulp van overzichtskaarten geven de documentairemakers op een heldere manier inzicht in de strategische overwegingen van de geallieerden.

Zwakke maag
Voordat je op play drukt, kan het geen kwaad om vooraf een waarschuwing mee te geven. Op de achterzijde van de DVD box staat dat de documentaire niet geschikt is voor jongeren onder de 12 jaar. In mijn ogen had dit best opgeschroefd mogen worden tot 16 of 18 jaar. WW II Lost Films laat vele gruwelijke beelden zien van de omstandigheden aan het front die niet geschikt zijn voor jeugdige kijkers en mensen met een zwakke maag. Naast beschietingen, kanonschoten en granaatinslagen komen er met grote regelmaat schokkende beelden voorbij die zich voor het oog van de camera afspelen, zoals soldaten die dood neervallen of mensen die zelfmoord plegen. Beelden van verkoolde of verminkte lichamen blijven de kijker evenmin bespaard. De documentairemakers winden er bepaald geen doekjes om en laten in geur en kleur de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog zien.

Tragedies en mirakels
De grafische horreur van deze documentaire geeft enerzijds een gruwelijk maar tegelijkertijd een fair beeld van alle ellende van de oorlog. Anderzijds laten deze beelden zien dat ieder slagveld, zowel ter land, ter zee als in de lucht, zijn eigen unieke tragedies en mirakels kent. Op uitstekende wijze zijn tal van voorbeelden daarvan in de documentaire verwerkt.

Zo was de blijdschap van Amerikaanse soldaten van korte duur na de verovering van het Japanse eiland Saipan. Vele inwoners van dit eiland waren zo ernstig gehersenspoeld door de soldaten van keizer Hirohito, dat zij zelfmoord als enige uitweg zagen en van de kliffen hun dood tegemoet sprongen. Bij het Ardennenoffensief speelden onder meer de weersomstandigheden parten. Door de ijzige temperaturen en het gebrek aan winterkleding gebeurde het meer dan eens dat soldaten letterlijk doodvroren. Als dat het geval was werden zij van hun kleding ontdaan zodat andere militairen minder kou hoefden te leiden.

Realistische oorlogsbeleving
Door de afwisseling van de originele, ongecensureerde kleuropnamen met persoonlijke verhalen, ervaringen en commentaren van de hoofdrolspelers, krijgt de kijker niet het gevoel dat hij alleen maar naar een aaneenschakeling van schietpartijen zit te kijken. Deze ingrediënten gecombineerd met zorgvuldig gekozen achtergrondmuziek vormen het recept voor een historische documentaire die op voortreffelijke wijze de Tweede Wereldoorlog opnieuw tot leven weet te brengen. Zonder schroom kan ik zeggen dat WW II Lost Films de meest realistische oorlogsbeleving is op DVD die ik tot op heden ben tegengekomen. Zo realistisch zelfs dat het in mijn ogen niet geschikt is voor een brede doelgroep.

Gemis
Wel een opvallend gemis is dat de documentairemakers geen beelden van operatie Market Garden hebben opgenomen. Market Garden was nou niet een onbelangrijke veldslag waar Amerikaanse troepen aan deelnamen. Een noemenswaardig manco gezien het onderwerp van de documentaire.

Naast de ruim zeven uur durende documentaire is er tevens bonusmateriaal opgenomen. Deze bestaat uit profielschetsen van enkele hoofdrolspelers en beelden over de zoektocht naar en het behoud van de gevonden filmfragmenten.

► DVD-box WWII Lost Films van History, speelduur: 7,5 uur



©GeschiedenisBeleven.nl / auteur: Anton Mous, beeld: History