Archeon: pretpark met een historisch sausje?

Gepubliceerd op: 19 juli 2011, auteur: Enne Koops

Het Archeon is een fraai geschiedenispark in Alphen aan de Rijn. De bezoekers wanen zich eventjes terug in de Prehistorie, Romeinse Tijd of Middeleeuwen en kunnen meedoen aan allerlei historische activiteiten. Is het Archeon een pretpark met een historisch sausje, of biedt het meer?

Er zijn 43 historische gebouwen, boerderijen en hutten in het Archeon te vinden, allemaal reconstructies van archeologische vondsten uit Nederland. Deze reconstructies worden bewoond door de Archeotolken. In historische kledij vertolken deze mensen een bepaalde archeologische periode. De Archeotolken staan op locatie om eventuele vragen te beantwoorden of een toelichting te geven. Ook begeleiden zij de drie “doe-routes” die de bezoekers actief laten meedoen aan specifieke historische activiteiten uit de Prehistorie, de Romeinse Tijd en de Middeleeuwen.

Prehistorie
Tijdens de doe-route van de Prehistorie – die voor Nederland eindigde in 12 v.Chr. met de introductie van het schrift door de Romeinen – leer je hoe er in die tijd vuur gemaakt werd. Verder kun je op een meertje kanovaren en oefenen om grote stenen te verplaatsen. Qua gebouwen valt onder meer een kamp van de jagers-verzamelaars te bewonderen, maar ook een bronsgieterij, een grafheuvel en terpboerderijen.

Gladiatoren in de Arena
De Romeinse Tijd biedt wat meer actie. Met name het gladiatorengevecht in de Arena is spectaculair. Voor de warming-up wordt iemand uit het publiek gekozen. Na deze opwarmronde is het de beurt aan twee atletisch gebouwde mannen of vrouwen voor een bloeddorstig gevecht, dat ongeveer een half uur duurt en waarna de hals van de verliezer wordt 'doorgesneden'.

De akoestiek in de Arena is helaas slecht. Veel informatie verdwijnt in de wind. Dit komt omdat er veel rumoerige kinderen in de Arena zitten, het flink waait en er geen geluidsversterkers aangebracht zijn. Wat mij betreft mag het geluid in de Arena wel versterkt worden, zodat de bezoekers meer meekrijgen van het mondelinge commentaar van datgene wat zich voor hun ogen afspeelt.

Andere activiteiten die de Romeinse Tijd biedt zijn het maken van een fibula (een kledingspeld), als legionair meedoen aan een militaire mars en, ten slotte, het ondergaan van een (zeer eenvoudige) schoudermassage.

Middeleeuwen: de klos en de kink
De laatste doe-route is die van de 'Middeleeuwen'. Er wordt een touw gespannen en, jawel, ik blijk als begeleider van een groep leerlingen de spreekwoordelijke ‘klos’ te zijn. Dat is degene die drie aangespannen touwen via een klos tot één dik touw moet aandraaien. In het begin valt het eigenlijk best nog wel mee. Maar hoe korter het touw wordt, hoe zwaarder het in elkaar draaien blijkt te zijn. Na vijf minuten flink draaien, zijn mijn handpalmen al volledig gladgepolijst en beginnen ze licht te tintelen. Mijn “lijden” is natuurlijk behoorlijk relatief, want mensen die tijdens de Middeleeuwen ‘de klos’ waren moesten dit zware werk de hele dag doen.

Het middeleeuwse touwdraaien heeft naast het 'de klos' zijn nog een ander bekend gezegde opgeleverd: de ‘kink in de kabel’. De kink is een zichtbare slag of draai op het eind van een touw, wat in vrijwel elk middeleeuws touw voorkwam. Dit wordt veroorzaakt doordat het touw op het eind niet meer rondgedraaid wordt op een spoel.

Geen pretpark
Het Archeon is een leuke en leerzame ervaring, maar wel met enkele kanttekeningen. Het park presenteert zich als een attractie die geschikt is voor alle leeftijden. Als begeleider van een school met leerlingen tussen 13 en 20 jaar merk ik echter dat het enthousiasme bij de wat oudere jongeren beperkt is.

Het historische park is zeker geen historisch pretpark, uitgezonderd misschien het gladiatorengevecht of het boogschieten. Het park is vooral leuk voor kinderen tot en met 13 à 14 jaar. Oudere middelbare scholieren vinden het Archeon algauw eentonig of kinderachtig, waarbij wel gerealiseerd moet worden dat de doelgroep uit pubers bestaat met enige aversie tegen educatieve activiteiten.

Kakofonie
Het maximum aantal bezoekers dat tegelijk in het park is, zou gelimiteerd mogen worden. Het valt me tijdens activiteiten op dat het een drukte van belang is en dat er regelmatig langslopende kinderen binnenvallen tijdens een presentatie. Soms moeten we door de drukte wachten op een activiteit of het is zo’n kakofonie dat de Archeotolk moeilijk te verstaan is.

Ondanks deze minpunten is het Archeon een plaats waar wat te leren valt. Geen pretpark, maar een historisch oord dat vooral gericht is op een ontspannen bijscholing van basis- en brugklasscholieren .

► Meer informatie over Archeon op www.archeon.nl



©GeschiedenisBeleven.nl, auteur: Enne Koops, foto's door de auteur en Flickr / Hans Splinter