Airborne Museum Oosterbeek

Gepubliceerd op: 30 september 2010, auteur: Gerrit Jan Weikamp

Na een grondige verbouwing is het Airborne Museum in Oosterbeek sinds 2009 weer geopend voor het publiek. Het voormalige hoofdkwartier van de geallieerden is van binnen en buiten opgeknapt en ondergronds is er een flinke ruimte toegevoegd waarin de Airborne Experience is gevestigd.

Het museum vertelt nog altijd het verhaal van de strijd die in september 1944 in en rondom Arnhem woedde. Als onderdeel van de operatie Market Garden werden toen duizenden geallieerde soldaten in het door de Duitsers bezette gebied gedropt. Zij hadden als opdracht om drie Rijnbruggen veilig te stellen en daarmee de weg vrij te maken voor een snelle opmars van de geallieerde legers over de Rijn, met Berlijn als het ultieme einddoel.

Burgers, soldaten en propaganda
In de verschillende zalen van het Airborne Museum wordt een aantal aspecten van de Slag om Arnhem belicht. Zo is er uitgebreid aandacht voor wat het betekende voor burgers om opeens in een frontgebied te wonen. Aanvankelijk was er sprake van blijdschap omdat gedacht werd dat de langverwachte bevrijding was gekomen, maar de felle gevechten veroorzaakten al gauw angst, verdriet en wanhoop. Aan de hand van brieven, dagboekfragmenten en foto's krijgt de bezoeker een indruk van de verwoestende impact van de strijd.

In een andere zaal wordt de slag vanuit het oogpunt van geallieerde en Duitse soldaten weergegeven. Citaten van militairen, foto's, films en geluidsfragmenten laten zien hoe de strijd verliep en hoe in beide kampen werd gereageerd op de ontwikkelingen. De verschillende bronnen in het museum vullen elkaar daarbij goed aan en geven zo een compleet en indrukwekkend beeld van wat de vaak jonge soldaten moesten doorstaan.

Interessant is ook de ruimte waar voorpagina's van kranten te zien zijn, waarin verslag wordt gedaan van Market Garden. Duidelijk is te lezen dat de propagandamachines bij beide partijen overuren hebben gedraaid en dat er een nogal gekleurde voorstelling van zaken werd gegeven.

Trots
De grote trots van het vernieuwde Airborne Museum is de Airborne Experience. Bezoekers aan dit deel van het museum beleven de Slag om Arnhem door de ogen van een Britse soldaat. Achtereenvolgens maken zij een briefing mee, hevige gevechten te midden van zwaar beschadigde huizen en een risicovolle Rijnoversteek om het bevrijde Zuid-Nederland te bereiken. Dit alles gebeurt door middel van een wandeling door realistisch nagebouwde taferelen, ondersteund door lichteffecten en een kakofonie van oorlogsgeluiden.



Waardevolle toevoeging
Er zijn ongetwijfeld critici die de manier waarop in de Ariborne Experience de Slag om Arnhem wordt gepresenteerd afkeuren, bijvoorbeeld vanwege de amusementswaarde die er van uit zou kunnen gaan. Toch is de Airborne Experience een waardevolle toevoeging aan het museum, omdat er op een respectvolle manier geprobeerd wordt om bezoekers niet alleen te informeren over de strijd, maar hen ook te laten beleven hoe het er aan toe ging. De impact die het museum op deze recensent had, werd door de Experience in ieder geval met terugwerkende kracht versterkt.

Montgomery
De Slag om Arnhem is geëindigd in een nederlaag voor de geallieerden, waardoor hun opmars verzandde en de Duitsers nog een aantal maanden stand konden houden. In het museum wordt kort ingegaan op het grotendeels mislukken van operatie Market Garden, maar ik had graag over dat onderwerp wat meer informatie gezien. Bijvoorbeeld over de wat omstreden rol van de Britse generaal Montgomery in de voorbereidingen en tijdens de operatie.

Het museum kiest er sowieso voor om karig te zijn met achtergrondinformatie, waardoor het voor bezoekers die niet op de hoogte zijn van het verloop van de Tweede Wereldoorlog, wellicht moeilijk zal zijn om de betekenis van de Slag om Arnhem te duiden. Dit neemt niet weg dat het vernieuwde Airborne Museum een prettig museum is met een professionele uitstraling. Een bezoek is voor iedereen die zich voor de Tweede Wereldoorlog interesseert dan ook zeker de moeite waard.

► Website: Airborne Museum, Oosterbeek

© GeschiedenisBeleven.nl, auteur: Gerrit Jan Weikamp, foto’s: Airborne Museum