Museumtest: Stedelijk Museum Kampen

Gepubliceerd op: 16 juni 2010, auteur: Enne Koops

Het Stedelijk Museum Kampen was tot voor kort gehuisvest in het plaatselijke Gotisch Huis, maar heeft in maart 2009 een nog mooiere locatie betrokken: aan de voet van de Kamper stadsbrug bij de IJsselkade. Het Stedelijk Museum Kampen kan niet alleen trots zijn op het mooie gebouw, maar ook op de collectie en op de manier waarop het die presenteert.

In de folder van het museum lees ik dat de collectie is verdeeld over vier themazalen: de Oranjezaal, geloof, rechtspraak (met een Schepenzaal) en water. In deze volgorde doorwandel ik de collectie.

De Oranjezaal laat een vrijwel complete serie schilderijen zien van Willem van Oranje tot Beatrix. Uniek is dat de deftige portretten de Koninklijke hoogheden van top tot teen afbeelden, dus “ten voeten uit”. Indrukwekkend zijn vooral de schilderijen van Willem van Oranje en Maurits door de populaire schilder Michiel Jansz. van Mierevelt, die ook de portrettist was van grootheden als Hugo de Groot en Constantijn Huygens.

Twee universiteiten
De Oranjezaal loopt vloeiend over in het thema “geloof”. De collectie bestaat hier uit pelgrimsinsignes, memorietafels, schilderijen van het beroemde Kamper schildersgeslacht Maler, afbeeldingen van enkele Kamper kerken en een film over de kerkgeschiedenis van Kampen, die gestempeld is door de Vrijmaking van 1944 binnen de Gereformeerde Kerken in Nederland. Deze kerkscheuring heeft ervoor gezorgd dat er in Kampen twee gereformeerde theologische universiteiten staan.

Hulpvaardige suppoost
Handig blijkt hier de multimediale hoofdset te zijn met een minicomputer, die de bezoeker meekrijgt bij de entree. Via filmpjes geeft deze uitleg over schilderen als dat van Mechtelt van Lichtenberg ten Toeboecp, “De vrees tussen twee avondmalen” (ca.1580), en de pelgrimsinsignes die Kamper bedevaarders in de 14e en 15e eeuw mee naar huis namen. Van een hulpvaardige suppoost krijg ik een heldere uitleg over een drieluikse memorietafel, een religieus schilderij met een afbeelding van de opdrachtgever. Deze memorietafels fungeerden als in memoriams voor het nageslacht.

Ik vervolg mijn weg richting de themazaal “rechtspraak”. Hier zijn ambtsketens te zien van Kamper burgemeesters en enkele wapens van de burgerwacht (de schutterij), die de orde en veiligheid moest garanderen. Een ander prachtig object is de zegellakhouder van S.H. de la Sablonière, die in 1885 afscheid nam als burgemeester van Kampen en dit voorwerp later doneerde.

Gevoel van historische ervaring
Het einde van de zaal biedt doorgang naar de zogenoemde Schepenzaal. Het is net of je in deze ruimte enkele eeuwen terugvliegt in de tijd. Hetzelfde gevoel van ‘historische ervaring’ beleef ik in de aangrenzende thesaurusruimte, waar veel Kamper munten te bewonderen zijn, maar ook ‘driestedenmunten’ (geldstukken die Kampen samen met Deventer en Zwolle sloeg) en provinciale pecunia. Pas in 1809, toe Napoleon in heel Nederland de Rijksmunt invoerde, kwam er een einde aan de enorme variatie aan betaalmiddelen.

Enorm touchscreen
Op de tweede verdieping tref ik het deelonderwerp “water” aan, een fenomeen waaraan Kampen haar voorspoed dankt(e). Hier bewijst het Stedelijk Museum dat het technologisch tot de meest geavanceerde erfgoedcentra van Nederland behoort. Zo geniet ik van een animatiefilm over de groei van Kampen via de IJssel en vermaak ik me met een enorm touchscreen met filmpjes, kaarten en interviews over de regio Kampen. Informatief is ook de prachtige miniatuur van historische Kamper bruggen.

Te enthousiast aangekleed
Valt er dan niets aan te merken op het Stedelijk Museum Kampen? Jawel. De themazaal “water” is erg interactief, maar de wanden zijn te enthousiast aangekleed. Zo valt een belangrijke historische oorkonde over het verstrekken van handelsprivileges aan Kampen volledig weg tegen een te dominant aanwezige achtergrond. Ook zijn op deze afdeling de bijschriften bij objecten in een te klein lettertype afgedrukt, waardoor het moeilijk leesbaar is voor bijvoorbeeld senioren. En de website steekt qua opmaak en functionaliteit wat mager af bij dit prachtige museum.

Gemiddeld eindcijfer Stedelijk Museum Kampen: 9,0

► Beoordeling: vrijdag 16 april 2010 door recensent Enne Koops
► Meer informatie: Stedelijk Museum Kampen in het Museumoverzicht

* Het eindcijfer komt tot stand aan de hand van een scoremodel n.a.v. een rondgang door het museum. We letten tijdens de beoordeling o.a. op klantvriendelijkheid, het gebruik van multimedia, de presentatie, bewegwijzering, de faciliteiten en we bekijken kritisch of er een verhaallijn in de presentatie zit. Niet alle onderdelen tellen even zwaar mee. Zo zullen hygiëne of de entreeprijs nooit zwaarder wegen dan bijvoorbeeld de kwaliteit van de collectie.

© Geschiedenis Beleven / auteur: Enne Koops, foto's: Bert Vulkers