Schatkamer van het Domplein opent haar deuren

Gepubliceerd op: 1 juli 2010, auteur: Annette Zeelenberg

Onder de keien van het Utrechtse Domplein ligt meer dan 2000 jaar geschiedenis verborgen. Het particuliere Initiatief Domplein werkt al ruim 10 jaar aan het zichtbaar maken van deze ondergrondse schatkamers van het verleden. Het eerste resultaat opent vandaag, 1 juli, in de vorm van een ondergrondse publieksruimte.

Onder leiding van een gids of een GPS-tour kunnen bezoekers vanaf 1 juli afdalen naar het niveau van Romeins Utrecht. Vanaf het maaiveld gezien is dat slechts drie meter onder de grond, maar het is een enorme reis door de tijd.

De toegang tot de Schatkamer, die gevestigd is in de middeleeuwse kelders van het gebouw De Roode Poort, leidt nu nog door het Utrechts Centrum voor de Kunsten aan het Domplein 4. Er wordt echter hard gewerkt aan een ontvangstruimte die direct toegang gaat geven tot de ondergrondse ruimtes.

Technologie
In de Schatkamer blijken geschiedenis en technologie samen te komen. In een van de kelders die via moderne technieken wordt belicht, zijn tal van interactieve presentaties te bekijken en te beluisteren. Samen met enkele kaarten en archeologische vondsten geven ze een schat aan achtergrondinformatie over het verleden van het Domplein.

Geschiedenis in 3D
Een tweede kelder is ingericht als filmzaal. Een 3d-presentatie vertelt hier in zo'n 10 minuten de roerige geschiedenis van het Domplein aan de hand van zeven vensters op het verleden. Deze geschiedenis begint in 47 n.Chr. als de Romeinse keizer Claudius een castellum (fort) laat bouwen voor zijn legers. Vervolgens zie je Willibrord voorbij komen die in de 7e eeuw binnen de Romeinse muren twee kerken bouwt, maar ook de Noormannen, bisschop Adelbold, de tornado die de Domkerk verwoest in 1674 en de Tweede Wereldoorlog komen in beeld.

Castellummuur
Bijzonder is de Romeinse poort in het hart van de kelder die in 2009 tijdens de voorbereidingen werd gevonden. Aanvullend onderzoek heeft uitgewezen dat deze poort onderdeel uitmaakt van noordelijke castellummuur die nog zeker 17 meter doorloopt. De muur zou tot in de Late Middeleeuwen gebruikt en hersteld zijn.

Initiatief Domplein wil de castellummuur graag blootleggen en de ruimtes er omheen toegankelijk maken voor het publiek. In de planning zit dan ook een tweede schatkamer gelegen tussen de Domkerk en de Domtoren die in 2013 klaar moet zijn. Bezoekers kunnen dan via een Romeinse route langs de castellummuur ondergronds naar de Vismarkt lopen. De huidige Schatkamer is slechts het begin van het grotere plan om de geschiedenis van het Domplein beleefbaar én aanraakbaar te maken voor het publiek.

Werkplaats
Waar de archeologen verder zullen graven is te zien in ‘de werkplaats van de archeoloog’. In dit stoffige kamertje lijkt de archeoloog net even met pauze te zijn. Zijn gereedschappen en laptop staan er nog. Een kleine opening in de muur geeft aan waar bezoekers straks hun weg kunnen vervolgen.

Bovengronds
Het projecteam wil ook bovengronds de geschiedenis zichtbaar(der) maken. Eerder al werden in omliggende straten licht- en nevelmarkeringen aangebracht die de grens van het Romeinse castellum aangeven. Verder wil het projectteam in samenwerking met de gemeente Utrecht en diverse andere partijen van het Domplein ‘de poort naar het Museumkwartier en een forum voor kunst, cultuur, debat en dialoog’ maken.



Toegangskaarten voor de Schatkamer zijn verkrijgbaar bij RonDom aan het Domplein 9-10. Tevens is er een GPS-tour beschikbaar die langs allerlei historische punten op het Domplein en de Schatkamer leidt. Bezoekers kunnen ook een rondleiding door een gids volgen. Meer informatie: www.domtoren.nl en www.initiatiefdomplein.nl

© Tekst en foto's GeschiedenisBeleven.nl/ Annette Zeelenberg