Museumtest: Luchtvaartpark Aviodrome

Gepubliceerd op: 1 december 2010, auteur: Enne Koops

Het Aviodrome, nabij Luchthaven Lelystad, neemt jonge en oude bezoekers mee op reis door honderd jaar luchtvaartgeschiedenis. Imponerende vliegtuigen, straaljagers en helikopters brengen een roemrucht vliegverleden opnieuw tot leven. Interactieve elementen houden de vaart er goed in, zoals vliegsimulators en grappige natuurkundige proefjes. Op sommige punten valt echter nog winst te boeken.

Sinds 2003 is het Aviodrome in Lelystad de opvolger van het Nationaal Luchtvaartmuseum Aviodome bij Schiphol. Omdat laatstgenoemde locatie te klein werd, besloot de organisatie naar Flevoland te verhuizen.

Bij binnenkomst in het museum valt allereerst de hoge entreeprijs op. Wie met twee volwassenen en drie kinderen het Aviodrome bezoekt, is minimaal 70 euro kwijt. Dat is dan nog exclusief een parkeerkaart (5 euro), eventueel kaartjes voor de 4D-film (3 euro per stuk), eten en drinken, en eventueel een rondvlucht.

Het Aviodrome bestaat uit drie locaties. Allereerst de overdekte entreehal (de binnenexpositie), waar op liefst 6000 m2 de geschiedenis van de luchtvaart en ruimtevaart centraal staat. Verder een buitenterrein met een tiental geëxposeerde vliegtuigen, een leuke vliegsimulator en een wat klein uitgevallen speeltuintje.Via het buitengebied bereikt men ten slotte de fraaie replica van het Schipholstation uit 1928. Dit gebouw is uiteraard kleiner dan het originele gebouw uit die tijd, maar het bezoeken meer dan waard.

De binnenexpositie
De binnenhal biedt voldoende variatie en diverse interactieve applicaties. Lopend langs twee spelcomputers met vliegtuigspelletjes – voortdurend bezet door de jeugd –, komt de bezoeker eerst in een minilaboratorium terecht waar hij of zij het effect kan zien van de wind op de vorm, dikte en oppervlakte van vliegtuigvleugels. Verderop is ook van alles te zien, zoals schaalmodellen van vliegtuigen, VHF-zenders uit de jaren 1950 tot 1970 (bedoeld voor het contact tussen verkeerstorens en vliegtuigen) en videoschermen die het Duitse luchtverkeer volgen. Een tiental vliegtuigen en een originele straaljagercockpit – waarin je je een echte neppiloot waant – maken de cirkel rond.



Astronauten
Boven in de expositiehal bevindt zich een leuke afdeling met informatie over de ruimtevaart. Kinderen kunnen er leuke proefjes doen, zoals lucht zuigen uit een trommel met een spekje erin, dat vervolgens uitzet. Dit proefje maakt visueel wat er met astronauten gebeurt als ze zonder pak de ruimte ingaan: de luchtdruk valt weg… en de ruimtevaarders zullen uit elkaar ploffen.

Op de ruimtevaartafdeling is ook een fraaie film te zien over de Hubble Space Telescope (HST), de eerste telescoop die in januari 1986 vergeefs de ruimte werd ingebracht vanwege de ramp met Challenger. Na een geslaagde lancering enkele jaren later leek de telescoop waardeloos te zijn vanwege onscherpe foto’s. Een ingenieuze vinding van een Nederlandse wetenschapper – zet de telescoop een bril op! – leidde in 1993 (en daarna) echter tot zeer spectaculaire foto’s van het heelal.

Een van de gedachtes achter de binnenexpositie van het Aviodrome lijkt om de bezoeker chronologisch door de luchtvaartgeschiedenis heen te leiden. Dit lukt slechts gedeeltelijk. Wel krijgt de bezoeker bij de ingang een plattegrond, maar deze maakt niet duidelijk welke route de bezoeker chronologisch moet lopen. Een informatieve folder en een uitgebreidere kaart kunnen dit probleem oplossen.

Het buitengebied
Buiten de expositiehal zijn verschillende vliegmachines te bewonderen. Een fraaie aanwinst is de Saab Viggen-straaljager, een geschenk van de Zweedse luchtmacht in 2006. Het paradepaardje van het Aviodrome is echter de Boeing 747 Jumbojet, die het museum kreeg aangeboden voor het symbolische bedrag van 1 euro. Onder ruime belangstelling van de (inter)nationale media vervoerde een schip deze gedemonteerde passagierskist in 2004 via de grachten van Amsterdam naar Lelystad. Vliegtuigen van deze grootte kunnen op Lelystad namelijk niet veilig landen.

Het buitengebied bevat verder een “piloten mess” – waar nog wat gedronken kan worden –, een klein speeltuintje, een helikopter en en aardige flight simulator. Binnenkort arriveert er mogelijk nog een Douglas DC-8, als de donaties tenminste toereikend zijn. Dit type vliegtuig stamt uit de jaren 1960 en was een van de eerste straalverkeersvliegtuigen die vakanties in verre oorden voor het grote publiek mogelijk maakte. Het is te hopen dat het Aviodrome slaagt in de missie om het enige nog bestaande ‘korte’ exemplaar van dit type, uit 1966, naar Lelystad te halen.

Het Schipholstation uit 1928
In het stationsgebouw zoals dat in 1928 op Schiphol in gebruik is genomen, krijgt de bezoeker het gevoel dat hij of zij honderd jaar in de tijd terugvliegt. Historische borden met vertrek- en aankomsttijden, jarentwintigmuziek en een mooi nagebouwd interieur ademen de sfeer van het interbellum. Hier kan de bezoeker die het allemaal nog niet genoeg is, kalenders met luchtfoto’s kopen van bekende Nederlandse steden.

En historici kunnen (direct naast het Schipholgebouw) hun hart ophalen, want hier zijn luchtvaartarchieven, een bibliotheek en audiovisuele collecties ondergebracht die – op afspraak – bezichtigd kunnen worden.

Gemiddeld eindcijfer Aviodrome: 8,1

► Beoordeling op: woensdag 20 oktober 2010 door Enne Koops
► Meer informatie: Aviodrome in het Museumoverzicht

* Het eindcijfer komt tot stand aan de hand van een scoremodel n.a.v. een rondgang door het museum. We letten tijdens de beoordeling o.a. op klantvriendelijkheid, het gebruik van multimedia, de presentatie, bewegwijzering, de faciliteiten en we bekijken kritisch of er een verhaallijn in de presentatie zit.

©GeschiedenisBeleven.nl / auteur: Enne Koops, foto's Aviodrome