Laatste artikelen & recensies


De anatomische les

  • Geschiedenis Beleven

Bekijk onze kanalen


Dossier: Aan tafel!


Geschiedenis Beleven op Facebook


Film: The Monuments Men



Vacatures


  •  GeschiedenisBeleven.nl is op zoek naar:  

    Vrijwillige webredacteuren voor onze kunst- of filmredactie

      Bekijk onze vacatures of de colofonpagina


Taal & Teken



Geschiedenis Beleven op Twitter


Alle fotoseries en video's



Zondag 20 April 2014

'Kennis door opgravingen is van ons allemaal'


Gepubliceerd op: 12 april 2012, auteur: Arno Luyendijk

Kennis door opgravingen is van ons allemaalMaarten Dolmans is senior KNA stadsarcheoloog van Venlo. Zijn kennis over Romeinse geneeskunde deelt hij met het publiek door zijn optredens als Romeins militair arts in zijn reenactmentgroepPax Romana. Ook maakt hij met zijn bedrijfje Artemisia reconstructies van historische vondsten, waaronder het Romeinse ruitermasker Gordon.

Wij vroegen hem naar zijn werkzaamheden en zijn interesse om de Romeinse geschiedenis tot leven te wekken: 


Vijf vragen aan: Maarten Dolmans

1. Vertel eens wat over je loopbaan tot nu toe en je interesse in Romeinse geneeskunde in het leger.

In mijn jeugd was ik al geïnteresseerd in geschiedenis en met name het Romeinse Rijk. Fascinerend vind ik nog steeds de enorme wetenschappelijke technische kennis, materiaal- en medische kennis van de Romeinen.

Lang heb ik getwijfeld wat ik wilde worden, edelsmid of historicus. Uiteindelijk heb ik gekozen voor het laatste en ben verder gegaan door ook archeologie en wetenschapsjournalistiek te studeren. Het edelsmeden doe ik in mijn vrije tijd als hobby en als onderdeel van de Romeinse reconstructiegroep Pax Romana.

Tijdens mijn studie wist mijn professor mijn enthousiasme te wekken voor de antieke geneeskunde. Sinds enkele jaren doe ik weer onderzoek naar de Romeinse militaire geneeskunde.

2. Je bent actief bij diverse reenactmentgroepen over de Romeinse tijd. Heeft je vooropleiding en je dagelijks werk als archeoloog invloed in je voorkeursrol bij deze verenigingen?

Sedert 1983 ben ik actief betrokken geweest bij diverse Romeinse reenactmentgroepen. In 1985, direct na mijn eindexamen heb ik met een vriend in Romeinse kleding een tocht gemaakt langs alle Romeinse forten langs de rivier de Lippe in Duitsland. Via Nijmegen gingen we in enkele weken naar Detmold waar eeuwen eerder enkele belangrijke werken van Tacitus werden teruggevonden. Onderweg kregen we in veel dorpen en steden een heldenontvangst.

In de jaren erna startte ik zelf met twee anderen de Romeinengroep Gemina Project. In 2007 ben ik samen met 15 anderen een nieuwe groep begonnen, genaamd Pax Romana. Ons doel is vooral jongeren op een zeer laagdrempelige manier enthousiast te maken voor ons Romeinse verleden.

Vooral wanneer kinderen meerdere zintuigen tegelijkertijd kunnen gebruiken blijft kennis veel beter en langer hangen. Daarom maak ik ook reconstructies die kinderen kunnen voelen en aan kunnen trekken. Kinderen zijn van nature zeer nieuwsgierig en het is erg leuk die nieuwsgierigheid te prikkelen.

In de afgelopen jaren hebben we voor kinderen en hun ouders meerdere programma’s ontwikkeld om kennis op een leuke en makkelijke wijze over te brengen. Gelet op de vele leuke reacties die we krijgen blijkbaar met succes.

3. Beïnvloeden je werkzaamheden bij “Pax Romana”ook je dagelijkse werk als archeoloog van Venlo of is het andersom?

Het is natuurlijk niet alleen zo dat ik de kennis die ik in mijn werk en opleiding heb opgedaan alleen gebruik voor mijn activiteiten binnen Pax Romana. Het werkt ook de andere kant op. Er is duidelijk sprake van tweerichtingsverkeer.

Mijn werk bestaat voornamelijk uit het organiseren van noodzakelijk archeologisch onderzoek. Kennis en ervaring die ik opdoe via mijn hobby als reenactor gebruik ik dan ook om een breed publiek kennis te laten nemen met de prachtige historie van Venlo.

De kennis die we opdoen door opgravingen is niet van ons als onderzoekers, maar is van ons allemaal. Dat is ook de reden waarom we proberen bij bouwprojecten een stukje geschiedenis weer zichtbaar te maken in een gebouw of in de openbare ruimte. Als het lukt om archeologie zichtbaar, herkenbaar en beleefbaar te maken dan krijgt een stad meer diepgang, meer karakter en meer kwaliteit. Mensen waarderen dat en worden trotser op hun stad.

En mensen die trots zijn zorgen beter voor hun stad. Er is dus een heleboel te winnen door kennis op vele manieren over te dragen en veel mensen te bereiken met die kennis.

4. Je maakt reconstructies van (vooral) vondsten uit de Romeinse periode met je bedrijfje ‘Artemisia’. Hoe kwam de opdracht voor de
Gouden Peelhelm in museum Peel en Maas tot stand?

Tijdens mijn studie in Leiden kwam in vaak in het Rijksmuseum van Oudheden aldaar. In die jaren maakte ik kennis met de helm. Mijn fascinatie voor de helm heeft diverse redenen. Allereerst vond ik de helm erg mooi. Daarnaast was van de helm erg weinig bekend. Bovendien was ik erg nieuwsgierig naar de technische kennis van de Romeinen. Op een gegeven moment had ik het geluk dat ik in het museum kwam te werken voor een project, na mijn afstuderen.

Nadat ik een cursus smeden en edelsmeden gevolgd had groeide langzaam het idee om de helm na te maken. De helm is een pronkstuk in de Nederlandse archeologie, maar vrij onbekend bij het publiek. Daarnaast kon de helm dienen om de geschiedenis van ons land en de Peel bij een groot publiek bekend te maken.

Toen de reconstructie van uitrusting en helm in 2009 vergevorderd was heb ik contact opgenomen met meerdere historische instellingen in de Peel. Mijn idee was om helm en uitrusting in 2010, precies 100 jaar na de vondst van de echte helm, te laten gebruiken door de instellingen om PR te maken voor de Peel. Dat werd enthousiast ontvangen. De reacties van publiek, deelnemers en pers waren zeer positief.

5. Bemerk je een bepaalde erkenning vanuit het publiek over jouw reconstructies, zoals bijvoorbeeld die van het ruitermasker ‘Gordon’?

Er is zeker enige erkenning en de erkenning vanuit de museumwereld of vakwereld is de laatste jaren behoorlijk gegroeid. Het belangrijkste voor mij is dat ik het erg leuk vind om reconstructies te maken, vanwege de uitdaging iets moois te maken en te puzzelen hoe iets gemaakt kan worden. Ook geeft het veel voldoening om vooral kinderen lol te zien beleven aan onze rijke Nederlandse geschiedenis. Bovendien leer ik er zelf ook weer veel van.

Video: interview met Maarten Dolmans over archeologisch onderzoek:



Verder lezen & kijken:
Documentaire over de Gouden Peelhelm
►Het ruitermasker op Het Geheugen van Nederland
► De website van reenactmentgroep Pax Romana

* Foto boven: Maarten Dolmans met reconstructie Gouden Helm van Deurne.

©GeschiedenisBeleven.nl, auteur: Arno Luyendijk, eindredactie: Nienke Smit, foto's: Erfgoed Brabant en Wikimedia

| | |
Printerversie