Vanaf 1870 werden wielerwedstrijden als publieksevenement in Frankrijk populair. In 1903 dacht Henri Desgrange (1865-1940), de eigenaar van L’Auto, na over een publiciteitsstunt voor zijn zieltogende krant. Hij bedacht de Tour de France, een wielerronde dwars door Frankrijk. Door Herman Hiemstra ...
Schurken, schavotten en de bloeddorstige mens?
Balthasar Gerards, de moordenaar van Willem van Oranje, vond op 13 juli 1584 in Delft onder luid gejuich zijn bloederige einde op het schavot. De vroegmoderne openbare terechtstellingen waren wrede taferelen die veel bekijks trokken. Maar was de vroegmoderne mens ...
Twee prinsen en de troon van Oekraïne en Polen
De Eerste Wereldoorlog bracht het machtige Oostenrijk-Hongarije en de daar heersende familie Habsburg ten val. Toch speelden nadien twee jonge, bijna vergeten Habsburgse prinsen nog een rol in Europa. Aartshertogen Willem en Albert van Oostenrijk stonden aan de wieg van ...
De Friese Waterlinie herontdekt
De Friese waterlinie werd ooit opgericht om de Spanjaarden tegen te houden. Het waren uiteindelijk Duitse troepen die er de meeste problemen mee zouden krijgen. Een handjevol Friese soldaten wist in het rampjaar 1672-1673 het leger van bisschop Bommen Berend ...
Hoe de Mongolen een wereldrijk stichtten
Terwijl Europa zich concentreerde op kruistochten tegen de moslims, doemde uit de Centraal-Aziatische steppen een veel groter gevaar op. De Mongolen zouden de middeleeuwse wereld in brand zetten. Hoe kreeg een arm nomadenvolk het voor elkaar een wereldrijk te stichten? ...
1001 beroemde, beruchte en spraakmakende vrouwen
Als je vroeger iets wilde weten over een bekende Nederlandse vrouw, dan was je aangewezen op oubollige naslagwerken. Nu is er het Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland. En binnenkort ook het boek 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis. Wat ging er ...
J.P. Coen: een high potential in de Oost
Jan Pieterszoon Coen (1587-1629) is ongetwijfeld één van de bepalende personen uit de Nederlandse geschiedenis geweest. Zonder hem was er wellicht nooit een Nederlands-Indië geweest. Hoe was Coen eigenlijk als persoon? Door Martin Deinum Jan Pieterszoon Coen wordt geboren in 1587, ...
Homovervolgingen in de Republiek van de 18e eeuw
Een openbare terechtstelling van mannen die voor sodomie veroordeeld zijn. (foto: Wikimedia) In het tolerante klimaat van de Republiek van de Gouden Eeuw ontstond voor het eerst een ‘homosubcultuur’. In het midden van de 18e laaide er echter een storm ...
Van failliet land tot Nederland
Het dreigende faillissement van Griekenland houdt de EU in zijn greep. Toch zijn eerder Europese landen failliet gegaan. Eind 16e eeuw ging het Spaanse Rijk, waar Nederland deel van uitmaakte, bankroet. Heeft Nederland zijn ontstaan te danken aan het Spaanse ...
Grebbeberg in ons geheugen gegrift
In mei 1940 is er zwaar gevochten op en rond de Grebbeberg bij Rhenen. Vrijwel direct na de Nederlandse capitulatie werd hier een begraafplaats voor Duitse en Nederlandse soldaten ingericht. Al tijdens de oorlogsjaren trok de plek veel bezoekers. Door ...
Pamfletten: snelle media in vroegmoderne tijd
De Koninklijke Bibliotheek beheert de Knuttel-collectie, een bonte verzameling vroegmoderne preken, commentaren en gedichten van bekende, onbekende en anonieme auteurs. De pamfletten bestrijken een periode van bijna 400 jaar. Ze zijn nu gedigitaliseerd en voor het eerst sinds lange tijd ...
Aktion T4: leerschool voor de Holocaust
Nazi-Duitsland geeft in 1933 de aftrap tot een openbare campagne om honderdduizenden (geestelijk) gehandicapten te steriliseren. Sterilisatie leidt al gauw tot het echte plan: moord. In het geheim laat Hitler Aktion T4 opzetten; een massale vergassing van de zwaksten uit ...
Metrotunnel als archeologische schatkamer
De bouw van de Noord-Zuidlijn bezorgt menig Amsterdammer kopzorgen. Maar naast verzakte gebouwen en budgetoverschrijdingen heeft de nieuwe tunnel 700.000 archeologische schatten naar boven gehaald die anders voorgoed in de grond verborgen waren gebleven. De vraag is nu wat er ...
Een nieuw gevonden Nederland in Amerika
Wie aan de vorming van de Verenigde Staten denkt, roept waarschijnlijk eerst Columbus en dan de Engelse koloniën. Toch hebben ook Nederlanders zich in de Nieuwe Wereld gevestigd. Was Nieuw-Nederland het handelsparadijs waarop zij hoopten? Door Inge Groenen Het Nederlandse avontuur ...
Nederlanders aan boord van de Titanic
Honderd jaar geleden liep de oceaanstomer Titanic op een ijsberg en zonk. In die noodlottige nacht van 14 op 15 april 1912 verdronken 1495 van de 2200 opvarenden, onder wie drie Nederlanders. Vlak voor de klap stuurde één van hen ...
Voor Friese onafhankelijkheid!
Een schande was het. En ongrondwettig bovendien. De landelijke media wisten wel raad met de nieuwe politieke partij die in 1962 ten tonele kwam. Misschien moest de minister de oprichting zelfs maar voorkomen. Toch kwam de Frysk Nasjonale Partij er. ...